O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (II deo)
OGLEDI BiH
UDK:343.85:343.541-053.2/.6(497.6)
COBISS.SR-ID 76110601
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (II deo)
* Prof. dr Azra Adžajlić-Dedović, redovni profesor Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije Univerziteta u Sarajevu.
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Univerziteta „Apeiron” Banja Luka.
Rezime: Pod nasiljem i zlostavljanjem podrazumjeva se svaki oblik jednom učinjenog, odnosno ponavljanog verbalnog ili neverbalnog ponašanja koje ima za posljedicu stvarno ili potencijalno ugrožavanje zdravlja, razvoja i dostojanstva ličnosti djeteta i učenika ili zaposlenog. Nasilje i zlostavljanje može da se javi kao fizičko, psihičko (emocionalno) i socijalno. Osim navedenih oblika, nasilje i zlostavljanje prepoznaje se i kroz: zloupotrebu, seksualno nasilje, eksploataciju djeteta i učenika, elektronsko nasilje i dr. Seksualno nasilje i zlostavljanje je ponašanje kojim se dijete i učenik seksualno uznemirava, navodi ili primorava na učešće u seksualnim aktivnostima koje ne želi, ne shvata ili za koje nije razvojno dorastao ili se koristi za prostituciju, pornografiju i druge oblike seksualne eksploatacije. Autori u radu analiziraju, između ostalog, dokazivanje odgovornosti za izvršeno seksualno uznemiravanje i značenje termina osjetljivi svjedoci ukazujući da seksualno vaspitanje djece mora biti oplemenjeno etičkim, psihološkim i društvenim aspektima odnosa među polovima. Nažalost, roditelji i vaspitači ne raspolažu dovoljnim znanjem o seksualnom vaspitanju djece. Pri tome, skladni porodični odnosi trebali bi biti prvi uslov pozitivnog vaspitanja, predstavljeni kroz jednaku raspodjelu dužnosti i obaveza između oca i majke, ali i uz uzajamnu obzirnost i pomoć i njihovo međusobno poštovanje.
Ključne riječi: djeca, seksualno uznemiravanje, osjetljivi svjedoci, pravna zaštita.
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (I deo)
OGLEDI BOSNA I HERCEGOVINA
UDK:343.85:343.541-053.2/.6(497.6)
COBISS.SR-ID 70548745
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI
I HERCEGOVINI
(I deo)
* Prof. dr Azra Adžajlić-Dedović, redovni profesor Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije Univerziteta u Sarajevu
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Univerziteta „Apeiron” Banja Luka.
Rezime: Pod nasiljem i zlostavljanjem podrazumjeva se svaki oblik jednom učinjenog, odnosno ponavljanog verbalnog ili neverbalnog ponašanja koje ima za posljedicu stvarno ili potencijalno ugrožavanje zdravlja, razvoja i dostojanstva ličnosti djeteta i učenika ili zaposlenog. Nasilje i zlostavljanje može da se javi kao fizičko, psihičko (emocionalno) i socijalno. Osim navedenih oblika, nasilje i zlostavljanje prepoznaje se i kroz: zloupotrebu, seksualno nasilje, eksploataciju djeteta i učenika, elektronsko nasilje i dr. Seksualno nasilje i zlostavljanje je ponašanje kojim se dijete i učenik seksualno uznemirava, navodi ili primorava na učešće u seksualnim aktivnostima koje ne želi, ne shvata ili za koje nije razvojno dorastao ili se koristi za prostituciju, pornografiju i druge oblike seksualne eksploatacije. Autori u radu analiziraju, između ostalog, dokazivanje odgovornosti za izvršeno seksualno uznemiravanje i značenje termina osjetljivi svjedoci ukazujući da seksualno vaspitanje djece mora biti oplemenjeno etičkim, psihološkim i društvenim aspektima odnosa među polovima. Nažalost, roditelji i vaspitači ne raspolažu dovoljnim znanjem o seksualnom vaspitanju djece. Pri tome, skladni porodični odnosi trebali bi biti prvi uslov pozitivnog vaspitanja, predstavljeni kroz jednaku raspodjelu dužnosti i obaveza između oca i majke, ali i uz uzajamnu obzirnost i pomoć i njihovo međusobno poštovanje.
Ključne riječi: djeca, seksualno uznemiravanje, osjetljivi svjedoci, pravna zaštita.
Vremensko važenje zakona – primena procesnih zakona
USTAVNO PRAVO
Vremensko važenje zakona – primena procesnih zakona
Ne može se jedan procesni zakon primenjivati prilikom odlučivanja o glavnoj stvari, a drugi (kasniji) za rešavanje o troškovima postupka, jer ishod rešavanja o troškovima postupka zavisi od ishoda odlučivanja o glavnoj stvari.
Zakon o međunarodnoj pravnoj pomoći u krivičnim stvarima
KRIVIČNO PRAVO
POSEBNI ZAKONI
Zakon o međunarodnoj pravnoj pomoći u krivičnim stvarima
Pretpostavka za pružanje međunarodne pravne pomoći za krivično delo, povodom kojeg se zahteva pružanje međunarodne pravne pomoći, je da isto predstavlja krivično delo i po zakonu Republike Srbije.
Zakon o međunarodnoj pravnoj pomoći u krivičnim stvarima
KRIVIČNO PRAVO
POSEBNI ZAKONI
Zakon o međunarodnoj pravnoj pomoći u krivičnim stvarima
Sud mora da iznese jasne i neprotivurečne razloge na osnovu kojih je utvrdio odlučne činjenice koje se odnose na ispunjenost zakonskih pretpostavki za izručenje optuženog.
Povreda prava na pravnu sigurnost
USTAVNO PRAVO
Povreda prava na pravnu sigurnost
Načelo pravne sigurnosti, kao element prava na pravično suđenje, podrazumeva da svako lice može osnovano očekivati da će nadležni sud u bitno istovrsnim činjeničnim i pravnim situacijama postupati na isti način.
Mere zaštite od nasilja u porodici
PORODIČNO PRAVO
Mere zaštite od nasilja u porodici
Protiv člana porodice koji vrši nasilje, sud može odrediti jednu ili više mera zaštite od nasilja u porodici kojim se privremeno zabranjuje ili ograničava održavanje ličnih odnosa sa drugim članovima porodice.
Doprinosi za socijalno osiguranje i sudska zaštita
RADNO PRAVO
Doprinosi za socijalno osiguranje i sudska zaštita
Sud je nadležan da u parničnom postupku odlučuje i o zahtevu zaposlenog lica da poslodavac uplati doprinose za obavezno socijalno osiguranje odgovarajućim organizacijama za obavezno socijalno osiguranje, bez obzira na to da li je takav zahtev jedini predmet spora.
Ugovor o zajmu
OBLIGACIONO PRAVO
Ugovor o zajmu
Visina zajma u uslovima visoke inflacije utvrđuje se prema valorizovanoj deviznoj vrednosti na dan presuđenja u dinarskoj protivvrednosti, sa kamatom od dana donošenja prvostepene odluke, odnosno veštačenja.
Napad na službeno lice u vršenju službene dužnosti
UDK: 343.123.12
NAPAD NA SLUŽBENO LICE U VRŠENJU SLUŽBENE DUŽNOSTI
Ratomir Antonović, Fakultet za pravo, bezbednost i menadžment “Konstantin Veliki” Univerziteta “Union Nikola Tesla”.
Rezime: Napadi na lica koja vrše službene dužnosti su danas sve češći i intenzivniji. Prisutni su pretežno na sportskim manifestacijama i javnim skupovima, gde se okuplja veći broj lica. Suštinsko pitanje u ovom istraživanju jeste ko se sve može smatrati službenim licem, da li postoji potreba za širenjem kruga ovih lica i kakvu pravnu zaštitu oni uživaju. Da li se službenim licem mogu smatrati sva ona lica koja vrše bilo koju dužnost od javnog i opšteg značaja i da li njihova zaštita treba u budućnosti da ima ekstenzivniji karakter. Analiziranjem najdrastičnijih slučajeva napada na službena lica, utvrđuje se koje službene radnje su najrizičnije i kojim službenim radnjama treba posvetiti posebnu pravnu zaštitu. Naposletku, daje se predlog koje je mere potrebno preduzeti s ciljem poboljšanja pravne zaštite službenih lica, sa predlogom ko sve, pored aktuelnog kruga lica treba da uživa pravnu zaštitu. Poseban akcenat se baca na napade na pripadnike Ministarstva unutrašnjih poslova, pripadnike bezbednosnih struktura, kao i na sve učestalije napade na lica koja vrše druge poslove od posebnog značaja za društvo, a koja još uvek nemaju status službenih lica.
Ključne reči: službeno lice, službena radnja, napad, pravna zaštita, status.