Category Archives for "Prof. dr Marina M. Simović"

Ugrožavanje javnog saobraćaja u pravu Brčko distrikta Bosne i Hercegovine – krivična odgovornost i kažnjivost

UDK: 343.346.2 (497.6)

UGROŽAVANJE JAVNOG SAOBRAĆAJA U PRAVU BRČKO DISTRIKTA BOSNE I HERCEGOVINE – KRIVIČNA ODGOVORNOST I KAŽNJIVOST
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Pravnog fakulteta Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.

Rezime: Različiti su oblici i vidovi povrede ili ugrožavanja bezbjednosti javnog saobraćaja na putevima, bilo od strane učesnika u saobraćaju (vozača motornih vozila ili prevoznih sredstava) ili drugih lica. U svim tim slučajevima dolazi do kršenja (postupanja protivno) saobraćajnih propisa. Neka od ovih ponašanja su propisana kao prekršaji, a najteži oblici njihovog ispoljavanja su predviđeni kao krivična djela. Slična je situacija i u pravu Brčko distrikta Bosne i Hercegovine. U radu se analiziraju pojam, karakteristike i elementi krivičnog djela ugrožavanja javnog saobraćaja.

Ključne riječi: javni saobraćaj, kršenje propisa, ugrožavanje, Brčko distrikt BIH, odgovornost, kazna.

Uloga Međunarodne organizacije za migracije (IOM) u zaštiti djece u Bosni i Hercegovini

UDK:341.231.14-053.2-054.7(497.6)

ULOGA MEĐUNARODNE ORGANIZACIJE ZA MIGRACIJE (IOM) U ZAŠTITI DJECE U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Fakulteta pravnih nauka Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.

Rezime: Migracioni trendovi su pitanja kojima se bave svi akteri uključeni u oblast kontrole migracionih tokova. Geografski položaj Bosne i Hercegovine čini ovu zemlju pogodnom za tranzit izbjeglica i ranjivih skupina migranata na putu ka evropskim zemljama. Sistem zaštite djece stranaca koja traže azil u Bosni i Hercegovini, a nalaze se u Federaciji Bosne i Hercegovine, zasnovan je na međunarodnom pravu i nacionalnom pravnom okviru. Ono što je, pri tome, bitno jeste napraviti jasnu razliku između migranata i izbjeglica. Migranti se razlikuju od izbjeglica i samim tim postupa se drugačije u skladu sa međunarodnim pravom. Izbjeglice su prisiljene bježati kako bi spasili vlastite živote i očuvali slobodu, dok migrant nastoji poboljšati svoju ekonomsku situaciju. Međunarodne organizacije koje se bave zaštitom prava djece bez pratnje, odnosno tražitelja azila i izbjeglica su UNICEF, UNHCR i IOM.

Ključne riječi: djeca, migranti, izbjeglice, azil, prihvatni centar.

Pristup prema osobama sa duševnim smetnjama u Bosni i Hercegovini u kontekstu prakse Evropskog suda za ljudska prava i Ustavnog suda Bosne i Hercegovine

UDK: 343.221-056.34(497.6)

PRISTUP PREMA OSOBAMA SA DUŠEVNIM SMETNJAMA U BOSNI I HERCEGOVINI U KONTEKSTU PRAKSE EVROPSKOG SUDA ZA LJUDSKA PRAVA I USTAVNOG SUDA BOSNE I HERCEGOVINE
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta „Apeiron” u Banjoj Luci.
Dr Mustafa Bisić, pomoćnik ministra, Ministarstvo pravde BiH.

Rezime: Krivično zakonodavstvo Bosne i Hercegovine, kao i svako savremeno zakonodavstvo, sadrži sistem kazni koje se izriču krivično odgovornim počiniocima krivičnih djela, predviđajući, između ostalog, i mjere bezbjednosti kao krivične sankcije koje se izriču učiniocima krivičnih djela koji su krivično djelo počinili u stanju bitno smanjene uračunljivosti, smanjene uračunljivosti, neuračunljivosti ili usljed djelovanja zavisnosti od alkohola ili opojnih droga. Cilj je da se otklone navedena medicinska ili psihijatrijska stanja ličnosti koja nastaju kao rezultat prethodne trajne ili privremene duševne bolesti, privremene duševne poremećenosti ili zaostalog duševnog razvoja i mogu djelovati na učinioca da i ubuduće učini novo krivično djelo. Prema najnovijim međunarodnim standardima, osobe koje su počinile krivično djelo i za koje se utvrdi da su to djelo počinile usljed različitih stanja duševnih bolesti, duševne poremećenosti, zaostalog duševnog razvoja ili drugog zdravstvenog stanja, ne smiju se smještati u zatvore, već je obaveza svake države da obezbijedi uslove da se takve osobe smještaju u zdravstvene ustanove.
Ključne riječi: duševne smetnje, mjere bezbjednosti, Zavod za forenzičku psihijatriju, Evropska konvencija za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

Usaglašavanje zakonodavstva Bosne i Hercegovine sa pravom Evropske unije

UDK: 340.137(4-672EU:497.6)

USAGLAŠAVANJE ZAKONODAVSTVA BOSNE I HERCEGOVINE SA PRAVOM EVROPSKE UNIJE
Prof. dr Osman N. Jašarević, Pravni fakultet Univerziteta u Travniku.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i Fakultet pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.

Rezime: Bosna i Hercegovina je potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju na osnovu kojeg je donesena Odluka o instrumentima za usaglašavanje procesnog zakonodavstva Bosne i Hercegovine u pravnu stečevinu Evropske unije. Stoga se mora brže raditi, između ostalog, i na reformi krivičnog procesnog zakonodavstva u BiH, kako bi se preuzele i uspostavile krivične procesne procedure po kojima će pravosudni organi i druge institucije vezane za njih (tužilaštvo, sud, policija, određene bezbjednosne agencije i dr) postupati na svim nivoima vlasti u Bosni i Hercegovini. Proces preuzimanja i usaglašavanja odvija se u skladu sa odlukom o planu aktivnosti za realizacije programa preuzimanja tehničkih propisa. Ovom odlukom su resorna ministarstva zadužena za preuzimanje relevantnih direktiva.
U radu se, između ostalog, ukazuje nivo usaglašenosti krivičnog procesnog zakonodavstva Bosne i Hercegovine sa pravom Evropske unije, odnosno nivo do kojeg je Bosna i Hercegovina u međuvremenu stigla. Preuzimanjem evropske legislative istovremeno se izgrađuje kapacitet kvaliteta pravosuđa BiH, što se može uraditi u okviru vlastite infrastrukture po prihvatljivoj pravnoj nomenklaturi koja je bitna, prihvaćena i priznata u zemljama članicama Evropske unije.

Ključne riječi: direktiva, procesno zakonodavstvo, procesni standardi, reforma, legislativa.

Savremeno krivično pravo i mogućnosti politike suzbijanja kriminaliteta – trenutno stanje, perspektive i očekivanja (II deo)

UDK: 343.85(497.6)

SAVREMENO KRIVIČNO PRAVO I MOGUĆNOSTI POLITIKE SUZBIJANJA KRIMINALITETA – TRENUTNO STANJE, PERSPEKTIVE I OČEKIVANJA (II deo)
Doc. dr Sadmir Karović, docent za krivičnopravnu naučnu oblast, Pravni fakultet, Univerzitet u Travniku, zaposlen u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.

Rezime: U ovom radu autori apostrofiraju preventivno-zaštitnu funkciju savremenog krivičnog prava na planu krivičnopravnog suzbijanja kriminaliteta kao pravnog realiteta i složene društvene pojave koja je vjerni pratilac čovjeka od njegovog nastanka do danas kao i vanpravne oblike suprotstavljanja ovom fenomenu. Reakcija i odgovor čovjeka/društva u odnosu na kriminalitet u različitim periodima ljudske istorije su se mijenjali i prilagođavali realnim društvenim, političkim, ekonomskim, kulturološkim i drugim uslovima i okolnostima koje su uticale i imale presudan značaj na nastanak i ekspanziju različitih pojavnih oblika kriminaliteta. Politika suzbijanja kriminaliteta kao sveukupnost mjera i radnji u borbi protiv kriminaliteta predstavlja odgovor na različite oblike kriminaliteta, uvažavajući posebno specifične oblike organizovanog kriminaliteta kao pošasti savremenog doba. Također, međunarodna komponenta kriminaliteta potvrđuje tezu da ovaj fenomen po svojoj prirodi, organizovanosti, obimu, dinamici, pojavnim oblicima i drugim specifičnostima prevazilazi nacionalne granice i predstavlja globalni/svjetski problem koji zavređuje posebnu pažnju naučno-stručne javnosti. Praktično je i nemoguće promatrati vladavinu prava bez efikasne i energične institucionalne i vaninstitucionalne (društvene) borbe protiv svih oblika kriminaliteta kako na nacionalnom, tako i na međunarodnom nivou. Reformski procesi savremenog krivičnog prava (materijalnog i procesnog) prije svega usmjereni su na efikasnost krivičnog postupka kao i efikasnu i energičnu borbu protiv svih oblika kriminaliteta.

Ključne riječi: suzbijanje kriminaliteta, krivično djelo, krivično pravo.

Savremeno krivično pravo i mogućnosti politike suzbijanja kriminaliteta – trenutno stanje, perspektive i očekivanja (I deo)

UDK: 343.85(497.6)

SAVREMENO KRIVIČNO PRAVO I MOGUĆNOSTI POLITIKE SUZBIJANJA KRIMINALITETA – TRENUTNO STANJE, PERSPEKTIVE I OČEKIVANJA (I deo)
Doc. dr Sadmir Karović, docent za krivičnopravnu naučnu oblast, Pravni fakultet, Univerzitet u Travniku, zaposlen u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.

Rezime: U ovom radu autori apostrofiraju preventivno-zaštitnu funkciju savremenog krivičnog prava na planu krivičnopravnog suzbijanja kriminaliteta kao pravnog realiteta i složene društvene pojave koja je vjerni pratilac čovjeka od njegovog nastanka do danas kao i vanpravne oblike suprotstavljanja ovom fenomenu. Reakcija i odgovor čovjeka/društva u odnosu na kriminalitet u različitim periodima ljudske istorije su se mijenjali i prilagođavali realnim društvenim, političkim, ekonomskim, kulturološkim i drugim uslovima i okolnostima koje su uticale i imale presudan značaj na nastanak i ekspanziju različitih pojavnih oblika kriminaliteta. Politika suzbijanja kriminaliteta kao sveukupnost mjera i radnji u borbi protiv kriminaliteta predstavlja odgovor na različite oblike kriminaliteta, uvažavajući posebno specifične oblike organizovanog kriminaliteta kao pošasti savremenog doba. Također, međunarodna komponenta kriminaliteta potvrđuje tezu da ovaj fenomen po svojoj prirodi, organizovanosti, obimu, dinamici, pojavnim oblicima i drugim specifičnostima prevazilazi nacionalne granice i predstavlja globalni/svjetski problem koji zavređuje posebnu pažnju naučno-stručne javnosti. Praktično je i nemoguće promatrati vladavinu prava bez efikasne i energične institucionalne i vaninstitucionalne (društvene) borbe protiv svih oblika kriminaliteta kako na nacionalnom, tako i na međunarodnom nivou. Reformski procesi savremenog krivičnog prava (materijalnog i procesnog) prije svega usmjereni su na efikasnost krivičnog postupka kao i efikasnu i energičnu borbu protiv svih oblika kriminaliteta.

Ključne riječi: suzbijanje kriminaliteta, krivično djelo, krivično pravo.

Kriminološki aspekti nasilja i diskriminacije nad djecom školske dobi u Bosni i Hercegovini

UDK: 343.59-057.874(497.6)
343.8:[343.59:373(497.6)

KRIMINOLOŠKI ASPEKTI NASILJA I DISKRIMINACIJE NAD DJECOM ŠKOLSKE DOBI U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Osman Jašarević, vanredni profesor, Pravni fakultet Univerziteta u Travniku.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor Fakulteta pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Farah Fazlagić, Bechler.

Rezime: Manje-više svi oblici nasilja su u određenom smislu devijantna, delinkventna ponašanja, odnosno akti nasilja. Nasilje predstavlja vrlo drsku i bezobzirnu primjenu fizičke sile, psihičke i druge protivpravne prijetnje u smislu protivzakonitog povrjeđivanja čovjeka i građanina. Nasilje se najčešće manifestuje na ulici, na poslu, sportskim terenima, priredbama i drugim javnim skupovima, u porodici, obdaništima, osmogodišnjim i srednjim školama, među djecom školske dobi i vršnjacima.
Akti nasilja se manifestuju u vidu krvnih delikata, porodičnog nasilja, delikta protiv čovječnosti, terorizma, zatim u vidu političke delinkvencije (politička ubistva) i dr. Bitna obilježja nasilja su sklonost ka iživljavanju i drskom ponašanju, bez razumnog povoda na prinuđivanje drugog da trpi takvo ponašanje, čime se teško vrijeđa njegovo dostojanstvo, ugled ili ugrožava fizički integritet.
Diskriminacija je svako razlikovanje, isključenje ili ograničenje provedeno na osnovu pola, vjere, rase u smislu ograničavanja prava, podjela prema različitim osobinama, pravnoj nejednakosti u međunarodnim odnosima ili diskriminacija ljudskih prava i osnovnih sloboda na političkom, ekonomskom, socijalnom, kulturnom, građanskom ili bilo kojem drugom planu.

Ključne riječi: nasilje – diskriminacija, devijantno ponašanje, nasilnik – diskriminator, djeca – vršnjaci, škola, prevencija.

Prikriveni istražilac i informator u krivičnom postupku u Bosni i Hercegovini

UDK:343.985(497.6)
343.123.12(497.6)
351.746.2(497.6)

PRIKRIVENI ISTRAŽILAC I INFORMATOR U KRIVIČNOM POSTUPKU U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Fakulteta pravnih nauka Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.

Rezime: Specifičnosti i složenosti realizacije posebne istražne radnje prikrivenog istražioca i informatora, pored mnogobrojnih faza i aktivnosti i njihove povezanosti, posebno doprinosi i veliki broj tajnih djelatnosti, učesnika u realizaciji, i to kako neposrednih, tako i logističkih. To pokazuje koliko složenosti, neizvjesnosti i problema donosi realizacija svakog kriminalističkog prikrivenog projekta i zašto se on spontano i neorganizovano ne može odvijati na efikasan način. U primjeni prikrivenog istražioca postoje i određene specifičnosti i objektivni problemi koji predstavljaju prepreku u njegovoj efikasnoj primjeni. U praksi su izraženi problemi organizacione i finansijske prirode, nedostatak tehničke opremljenosti, neobučenost kadrova i problem malih sredina u kojima bi bilo lako prepoznati prikrivenog istražioca. On predstavlja najsloženiju posebnu istražnu radnju, čija primjena iziskuje ispunjenje najviše uslova, neophodnih za ostvarenje svrhe njegovog određivanja (osiguranje dokaza, predmeta i tragova koji ukazuju na izvršenje krivičnog djela određenih lica, odnosno pripadnika kriminalne grupe i ispunjenje isto tako važnih uslova koji garantuju tajnost). Osim toga, primjena ove radnje traži zaštitu tjelesnog integriteta lica koje se pojavljuje u ulozi prikrivenog istražioca.

Ključne riječi: posebne istražne radnje, prikriveni istražilac, informator, krivični postupak, Bosna i Hercegovina.

Ovlaštena službena lica u krivičnom postupku u Bosni i Hercegovini

UDK: 343.132/.133(497.6)

OVLAŠTENA SLUŽBENA LICA U KRIVIČNOM POSTUPKU U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i docent na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Fakulteta pravnih nauka Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.

Rezime: Ovlaštena službena lica u Bosni i Hercegovini imaju izuzetno obimnu, složenu i značajnu ulogu u krivičnom postupku. Suština njihove djelatnosti se sastoji u otkrivanju i prijavljivanju krivičnih djela i izvršilaca, kao i preduzimanju niza operativno-kriminalističkih i istražno-dokaznih mjera i radnji u vezi s tim. Ipak, pravo mjesto ovlaštenih službenih lica je u istražnom postupku u kojem je njihova aktivnost, uređena i pravilima kriminalistike, od najvećeg značaja za borbu protiv kriminala. Aktivnost na otkrivanju krivičnih djela i njihovih izvršilaca ovlaštena službena lica preduzimaju po službenoj dužnosti ili po zahtjevu tužioca. Pri tome, ovlaštena službena lica su jedina koja posjeduju sredstva prinude, kao posebno ovlaštenje, u čemu se ogleda najvažnija razlika u odnosu na druge državne organe. Neposredno postupanje ovlaštenih službenih lica propisano je zakonom, čime se izbjegava eventualna samovolja u primjeni zakona.

Ključne riječi: ovlaštena službena lica, policija, krivični postupak, tužilac, sudija.

Upravljanje zatvorima u Bosni i Hercegovini u pogledu visokorizičnih lica

UDK: 343.81(497.6)
342.721:343.121(497.6)

UPRAVLJANJE ZATVORIMA U BOSNI I HERCEGOVINI U POGLEDU VISOKORIZIČNIH LICA
Doc. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmena za djecu Republike Srpske i docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Dr Mustafa Bisić, pomoćnik ministra u Ministarstvu pravde BiH.

Rezime: U radu se daje prikaz stanja u Bosni i Hercegovini iz oblasti sistema upravljanja zatvorima u pogledu najopasnijih zatvorenika koje zakonski propisi označavaju kao visokorizične osobe za sistem izvršenja krivičnih sankcija. Zakonodavna regulativa izvršenja krivičnih sankcija, pritvora i drugih mjera ukazuje da Bosna i Hercegovina ima moderan zakon iz oblasti sistema izvršenja krivičnih sankcija usklađen sa međunarodnim zatvorskim standardima i da se posebno vodi računa o bezbjednosti kao elementu koji se posmatra sa više aspekata. To je u funkciji bezbjednosti javnog poretka, vladavine prava, zakonitog i pravilnog postupanja sa zatvorenicima, odnosno pritvorenicima, kao i pravilnog provođenja zakona ili drugih propisa. Cilj je da se prema takvoj kategoriji lica tokom izvršavanja mjere pritvora ili izdržavanja kazne zatvora u sigurnom okruženju vrši prevaspitavanje u cilju usvajanja društveno prihvatljivih vrijednosti i lakšeg uključivanja u uslove života na slobodi i da se oni ponašaju u skladu sa zakonom i ispunjavaju dužnosti građana u demokratskom društvu.

Ključne riječi: krivične sankcije, zatvor, izvršenje, pritvorenici, zatvorenici.