O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (II deo)
OGLEDI BiH
UDK:343.85:343.541-053.2/.6(497.6)
COBISS.SR-ID 76110601
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (II deo)
* Prof. dr Azra Adžajlić-Dedović, redovni profesor Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije Univerziteta u Sarajevu.
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Univerziteta „Apeiron” Banja Luka.
Rezime: Pod nasiljem i zlostavljanjem podrazumjeva se svaki oblik jednom učinjenog, odnosno ponavljanog verbalnog ili neverbalnog ponašanja koje ima za posljedicu stvarno ili potencijalno ugrožavanje zdravlja, razvoja i dostojanstva ličnosti djeteta i učenika ili zaposlenog. Nasilje i zlostavljanje može da se javi kao fizičko, psihičko (emocionalno) i socijalno. Osim navedenih oblika, nasilje i zlostavljanje prepoznaje se i kroz: zloupotrebu, seksualno nasilje, eksploataciju djeteta i učenika, elektronsko nasilje i dr. Seksualno nasilje i zlostavljanje je ponašanje kojim se dijete i učenik seksualno uznemirava, navodi ili primorava na učešće u seksualnim aktivnostima koje ne želi, ne shvata ili za koje nije razvojno dorastao ili se koristi za prostituciju, pornografiju i druge oblike seksualne eksploatacije. Autori u radu analiziraju, između ostalog, dokazivanje odgovornosti za izvršeno seksualno uznemiravanje i značenje termina osjetljivi svjedoci ukazujući da seksualno vaspitanje djece mora biti oplemenjeno etičkim, psihološkim i društvenim aspektima odnosa među polovima. Nažalost, roditelji i vaspitači ne raspolažu dovoljnim znanjem o seksualnom vaspitanju djece. Pri tome, skladni porodični odnosi trebali bi biti prvi uslov pozitivnog vaspitanja, predstavljeni kroz jednaku raspodjelu dužnosti i obaveza između oca i majke, ali i uz uzajamnu obzirnost i pomoć i njihovo međusobno poštovanje.
Ključne riječi: djeca, seksualno uznemiravanje, osjetljivi svjedoci, pravna zaštita.
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI I HERCEGOVINI (I deo)
OGLEDI BOSNA I HERCEGOVINA
UDK:343.85:343.541-053.2/.6(497.6)
COBISS.SR-ID 70548745
O PRAVNOJ ZAŠTITI I PREVENCIJI DJECE KAO ŽRTAVA SEKSUALNOG UZNEMIRAVANJA U BOSNI
I HERCEGOVINI
(I deo)
* Prof. dr Azra Adžajlić-Dedović, redovni profesor Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije Univerziteta u Sarajevu
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Univerziteta „Apeiron” Banja Luka.
Rezime: Pod nasiljem i zlostavljanjem podrazumjeva se svaki oblik jednom učinjenog, odnosno ponavljanog verbalnog ili neverbalnog ponašanja koje ima za posljedicu stvarno ili potencijalno ugrožavanje zdravlja, razvoja i dostojanstva ličnosti djeteta i učenika ili zaposlenog. Nasilje i zlostavljanje može da se javi kao fizičko, psihičko (emocionalno) i socijalno. Osim navedenih oblika, nasilje i zlostavljanje prepoznaje se i kroz: zloupotrebu, seksualno nasilje, eksploataciju djeteta i učenika, elektronsko nasilje i dr. Seksualno nasilje i zlostavljanje je ponašanje kojim se dijete i učenik seksualno uznemirava, navodi ili primorava na učešće u seksualnim aktivnostima koje ne želi, ne shvata ili za koje nije razvojno dorastao ili se koristi za prostituciju, pornografiju i druge oblike seksualne eksploatacije. Autori u radu analiziraju, između ostalog, dokazivanje odgovornosti za izvršeno seksualno uznemiravanje i značenje termina osjetljivi svjedoci ukazujući da seksualno vaspitanje djece mora biti oplemenjeno etičkim, psihološkim i društvenim aspektima odnosa među polovima. Nažalost, roditelji i vaspitači ne raspolažu dovoljnim znanjem o seksualnom vaspitanju djece. Pri tome, skladni porodični odnosi trebali bi biti prvi uslov pozitivnog vaspitanja, predstavljeni kroz jednaku raspodjelu dužnosti i obaveza između oca i majke, ali i uz uzajamnu obzirnost i pomoć i njihovo međusobno poštovanje.
Ključne riječi: djeca, seksualno uznemiravanje, osjetljivi svjedoci, pravna zaštita.
Uloga Međunarodne organizacije za migracije (IOM) u zaštiti djece u Bosni i Hercegovini
UDK:341.231.14-053.2-054.7(497.6)
ULOGA MEĐUNARODNE ORGANIZACIJE ZA MIGRACIJE (IOM) U ZAŠTITI DJECE U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Fakulteta pravnih nauka Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.
Rezime: Migracioni trendovi su pitanja kojima se bave svi akteri uključeni u oblast kontrole migracionih tokova. Geografski položaj Bosne i Hercegovine čini ovu zemlju pogodnom za tranzit izbjeglica i ranjivih skupina migranata na putu ka evropskim zemljama. Sistem zaštite djece stranaca koja traže azil u Bosni i Hercegovini, a nalaze se u Federaciji Bosne i Hercegovine, zasnovan je na međunarodnom pravu i nacionalnom pravnom okviru. Ono što je, pri tome, bitno jeste napraviti jasnu razliku između migranata i izbjeglica. Migranti se razlikuju od izbjeglica i samim tim postupa se drugačije u skladu sa međunarodnim pravom. Izbjeglice su prisiljene bježati kako bi spasili vlastite živote i očuvali slobodu, dok migrant nastoji poboljšati svoju ekonomsku situaciju. Međunarodne organizacije koje se bave zaštitom prava djece bez pratnje, odnosno tražitelja azila i izbjeglica su UNICEF, UNHCR i IOM.
Ključne riječi: djeca, migranti, izbjeglice, azil, prihvatni centar.