Tag Archives for " istraga "

Krivičnoprocesna uloga i položaj tužioca u istrazi u Bosni i Hercegovini (II deo)

UDK: 343.163(497.6)
343.132/.133(497.6)

KRIVIČNOPROCESNA ULOGA I POLOŽAJ TUŽIOCA U ISTRAZI U BOSNI I HERCEGOVINI (II deo)
Doc. dr sc. Sadmir Karović, docent za krivičnopravnu naučnu oblast, Pravni fakultet, Univerzitet u Travniku, zaposlen u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu.

Rezime: U ovom radu autor je aktualizirao tužilački koncept istrage u krivičnoprocesnom zakonodavstvu Bosne i Hercegovine sa posebnim osvrtom na krivičnoprocesnu ulogu i položaj tužioca u istrazi, uvažavajući njegove nadležnosti iz kojih se artikulira i jasno propisuje njegova rukovodna i nadzorna uloga u odnosu na ovlaštena službena lica u vezi s kreiranjem, planiranjem i materijaLizacijom operativne strategije i taktike postupanja u odnosu na konkretnu krivičnu istragu. Postoji dovoljna vremenska distanca od zadnje generalne reforme krivičnog procesnog zakonodavstva i usvajanja Zakona o krivičnom postupku u Bosni i Hercegovini, sve do danas, kao vremenski okvir za sveobuhvatnu i kritičku analizu u cilju prepoznavanja pozitivne i negativne strane tužilačkog koncepta istrage, posebno u dijelu koji se odnosi na aspekt efikasnosti i zakonitosti. Kreiranje novih zakonskih rješenja procesne prirode zadnje dvije decenije je uslovljeno opšteprihvaćenom tendencijom humanizacije i demokratizacije društva što se neposredno odražava i na krivičnoprocesno zakonodavstvo u cjelini ne samo u Bosni i Hercegovini, već i u regiji. Nadležnosti tužioca u kontekstu pokretanja i sprovođenja istrage kao jedinog ovlaštenog autoriteta, neposredno determinira i suštinu tužilačkog koncepta istrage, koji pored tužioca i ovlaštenim službenim licima povjerava „široka“ ovlaštenja u vezi s prikupljanjem dokaza, informacija i obavještenja u skladu sa restriktivnim zakonskim uslovima. Autor nastoji da skrene pažnju naučno-stručne javnosti na nekoliko važnih aspekata djelovanja u istrazi sa taksativno određenim aktivnostima koje je potrebno kritički preispitati u cilju pronalaženja adekvatnih i srazmjerno potrebnih zakonskih rješenja usmjerenih prema povećanju efikasnosti. Cijeneći da su zakonska rješenja po svojoj prirodi i svrsi podložna naučno-stručnoj kritici i postupku preispitivanja u smislu srazmjernosti, efikasnosti i svrsishodnosti, nazire se realna mogućnost određenih intervencija na planu izmjena i dopuna u narednom periodu.

Ključne riječi: istraga, tužilac, Bosna i Hercegovina, ovlaštena službena lica.

Krivičnoprocesna uloga i položaj tužioca u istrazi u Bosni i Hercegovini (I deo)

UDK: 343.163(497.6)

KRIVIČNOPROCESNA ULOGA I POLOŽAJ TUŽIOCA U ISTRAZI U BOSNI I HERCEGOVINI (I deo)
Doc. dr sc. Sadmir Karović, docent za krivičnopravnu naučnu oblast, Pravni fakultet, Univerzitet u Travniku, zaposlen u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu.

Rezime: U ovom radu autor je aktualizirao tužilački koncept istrage u krivičnoprocesnom zakonodavstvu Bosne i Hercegovine sa posebnim osvrtom na krivičnoprocesnu ulogu i položaj tužioca u istrazi, uvažavajući njegove nadležnosti iz kojih se artikulira i jasno propisuje njegova rukovodna i nadzorna uloga u odnosu na ovlaštena službena lica u vezi s kreiranjem, planiranjem i materijalizacijom operativne strategije i taktike postupanja u odnosu na konkretnu krivičnu istragu. Postoji dovoljna vremenska distanca od zadnje generalne reforme krivičnog procesnog zakonodavstva i usvajanja Zakona o krivičnom postupku u Bosni i Hercegovini, sve do danas, kao vremenski okvir za sveobuhvatnu i kritičku analizu u cilju prepoznavanja pozitivne i negativne strane tužilačkog koncepta istrage, posebno u dijelu koji se odnosi na aspekt efikasnosti i zakonitosti. Kreiranje novih zakonskih rješenja procesne prirode zadnje dvije decenije je uslovljeno opšteprihvaćenom tendencijom humanizacije i demokratizacije društva što se neposredno odražava i na krivičnoprocesno zakonodavstvo u cjelini ne samo u Bosni i Hercegovini, već i u regiji. Nadležnosti tužioca u kontekstu pokretanja i sprovođenja istrage kao jedinog ovlaštenog autoriteta, neposredno determinira i suštinu tužilačkog koncepta istrage, koji pored tužioca i ovlaštenim službenim licima povjerava „široka“ ovlaštenja u vezi s prikupljanjem dokaza, informacija i obavještenja u skladu sa restriktivnim zakonskim uslovima. Autor nastoji da skrene pažnju naučno-stručne javnosti na nekoliko važnih aspekata djelovanja u istrazi sa taksativno određenim aktivnostima koje je potrebno kritički preispitati u cilju pronalaženja adekvatnih i srazmjerno potrebnih zakonskih rješenja usmjerenih prema povećanju efikasnosti. Cijeneći da su zakonska rješenja po svojoj prirodi i svrsi podložna naučno-stručnoj kritici i postupku preispitivanja u smislu srazmjernosti, efikasnosti i svrsishodnosti, nazire se realna mogućnost određenih intervencija na planu izmjena i dopuna u narednom periodu.

Ključne riječi: istraga, tužilac, Bosna i Hercegovina, ovlaštena službena lica.

Evropski pravni standardi i nacionalno krivično procesno zakonodavstvo (razlozi neophodnosti usaglašavanja i stanje u Srbiji)

UDK: 340.137:343.1(497.11:4-672EU)

EVROPSKI PRAVNI STANDARDI I NACIONALNO KRIVIČNO PROCESNO ZAKONODAVSTVO (RAZLOZI NEOPHODNOSTI USAGLAŠAVANJA I STANJE U SRBIJI)
Prof. dr Stanko BEJATOVIĆ, redovni profesor Pravnog fakulteta u Kragujevcu i predsednik Srpskog udruženja za krivično-pravnu teoriju i praksu.

Rezime: Predmet stručno-kritičke analize u radu su tri grupe pitanja. Prvo, tu je pitanje koje se tiče pojma i vrste evropskih pravnih standarda u oblasti krivičnog procesnog prava. Osnovni zaključak analize ove grupe pitanja je stav autora da danas prostor ne samo Evrope već i međunarodne zajednice kao celine karakteriše prisustvo nemalog broja standarda koji s obzirom na ovo imaju i skoro univerzalni karakter. Kao takvi sve više su prisutni i u zakonodavstvima zemalja Evrope koje još uvek, u formalnom smislu reči, nisu članice Evropske unije (slučaj i sa Republikom Srbijom). Polazeći od ovog autor (u okviru druge grupe pitanja) obrazlaže i razloge neophodnosti implementacije predmetnih standarda u nacionalna krivičnoprocesna zakonodavstva (slučaj npr. sa sve većim internacionalnim karakterom najtežih oblika kriminaliteta, odlukama Evropskog suda za ljudska prava, uslovljenosti integracionih procesa stepenom implementacije standarda u nacionalno zakonodavstvo i sl).
Treća, centralna grupa pitanja ovog rada posvećena je konkretnoj analizi stepena implementacije pojedinih evropskih standarda u pozitivnom krivičnom procesnom zakonodavstvu Republike Srbije (slučaj npr. sa standardima koji se tiču efikasnosti krivičnog postupka, koncepta istrage, jačanja sloboda i prava učesnika krivičnog postupka, prava na pravni lek i efikasan sistem pravnih lekova i mera za obezbeđenje prisustva okrivljenog u krivičnom postupku). U analizi ove grupe pitanja autor je posebnu pažnju posvetio svom viđenju načina i puteva potpune implementacije analiziranih standarda u krivično procesno zakonodavstvo Srbije, što po shvatanju autora treba da bude realizovano nastavkom rada na reformi njenog krivičnog procesnog zakonodavstva – pre svega ZKP.

Ključne reči: Evropa, pravni standardi, krivično procesno zakonodavstvo, Srbija, krivični postupak, krivičnoprocesni subjekti, Zakonik o krivičnom postupku, pravni sistem, implementacija, istraga, okrivljeni, pojednostavljene forme postupanja u krivičnim stvarima, sistem pravnih lekova, oštećeni.