Oslobođenje od kazne kod teškog dela protiv bezbednosti javnog saobraćaja
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Oslobođenje od kazne kod teškog dela protiv bezbednosti javnog saobraćaja
Kod činjenice da su u saobraćajnoj nezgodi život izgubila dva lica, pri čemu je jedno od tih lica maloletno dete optuženog, da su još tri lica zadobila teške telesne povrede, pri čemu je i drugi vozač svojim propustom doprineo težini posledica, u toj situaciji svrha kažnjavanja se može postići kaznom zatvora u kraćem trajanju, koju će optuženi izdržavati u prostorijama u kojima stanuje.
Prekid zastarelosti izvršenja kazne zatvora
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Prekid zastarelosti izvršenja kazne zatvora
Kada osnovni sud svoju pravnosnažnu presudu dostavi Ministarstvu pravde – Upravi za izvršenje krivičnih sankcija zajedno sa nalogom za izvršenje kazne utvrđene pomenutom presudom, tada je došlo do prekida roka zastarelosti izvršenja kazne.
Višestruki povrat
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Višestruki povrat
Kod činjenice da je okrivljeni do sada dva puta osuđivan na kazne zatvora preko jedne godine zbog umišljajnog izvršenja krivičnih dela, kao i da od otpuštanja okrivljenog sa izdržavanja kazne po ranijoj presudi pa do izvršenja predmetnog krivičnog dela nije proteklo pet godina, bez obzira na sve olakšavajuće okolnosti na strani okrivljenog, zbog nespornog višestrukog povrata sud je u obavezi da okrivljenom izrekne kaznu zatvora iznad polovine raspona propisane kazne za krivično delo.
Zabrana “preinačenja na gore“
KRIVIČNO PRAVO
KRIVIČNI POSTUPAK
Zabrana “preinačenja na gore“
Zabrana “preinačenja na gore“ odnosi se na zabranu izmene presude na štetu okrivljenog, kako u pogledu pravne kvalifikacije dela, tako i u delu o izrečenoj krivičnoj sankciji, a ne odnosi se na odredbe o ublažavanju kazne.
Šumska krađa
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Šumska krađa
Iako u izreci presude nije precizno označena kultura katastarskih parcela na kojima su predmetna stabla oborena, iz utvrđenih činjenica – količine (19,05 m3) i broja oborenih stabala (87 komada drveta sladuna), kao i prečnika stabala (7 do 37 cm) i njihove visine (8-10 metara), proizlazi da se radi o šumskim stablima, koja su posečena na parcelama koje spadaju u komplekse zaštićene odredbom člana 275. Krivičnog zakonika.
Nasilje u porodici i izricanje sudske opomene
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Nasilje u porodici i izricanje sudske opomene
Prvostepeni sud nema zakonskih ovlašćenja da okrivljenom zbog učinjenog krivičnog dela nasilje u porodici izrekne sudsku opomenu.
Kumulativno izricanje uslovne osude i novčane kazne
KRVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Kumulativno izricanje uslovne osude i novčane kazne
Moguće je izreći i uslovnu osudu i novčanu kaznu kao glavnu kaznu, naročito u slučaju ako je za krivično delo kumulativno propisan zatvor i novčana kazna, jer se radi o dve vrste sankcija i nije isključena njihova istovremena primena, ako to nalaže opšta svrha kažnjavanja.
Povraćaj novčanog iznosa uplaćenog umesto krivične sankcije
STVARNO PRAVO
Povraćaj novčanog iznosa uplaćenog umesto krivične sankcije
Kada je tužilac uplatio novčani iznos namenjen za humanitarne svrhe, nakon proteka roka određenog naredbom, a u međuvremenu je protiv njega pokrenut krivični postupak u kojem je doneta osuđujuća presuda, tada on ima pravo zahtevati povraćaj datog novčanog iznosa po osnovu neosnovanog obogaćenja.
Krivičnopravni sistem odmjeravanja kazni u bosanskohercegovačkom krivičnom zakonodavstvu (II deo)
UDK: 343.234/.235(497.6)
343.2.01
KRIVIČNOPRAVNI SISTEM ODMJERAVANJA KAZNI U BOSANSKOHERCEGOVAČKOM
Prof. dr Osman N. Jašarević, Pravni fakultet Univerziteta u Travniku.
Rezime: Ovaj članak razmatra sistem relativnog određivanja ili propisivanja kazni koji je prihvaćen u krivičnom zakonodavstvu BiH, koji ima dvojako značenje. To znači da sve kazne u određenim krivičnim okvirima imaju svoju najmanju i najveću mjeru, donju i gornju granicu, ispod koje i iznad koje te kazne ne mogu biti izricane. Te granice predstavljaju opšti minimum i opšti maksimum određene vrste kazne i označavaju tzv. opšti krivični okvir te vrste kazne.
Metod relativnog određivanja kazni znači da pored opštih krivičnih okvira postoje i tzv. posebni krivični okviri za svako pojedino krivično djelo koje je određeno u posebnom dijelu krivičnog zakona.
Metod alternacije znači da je zakonodavac za neko krivično djelo odredio sankciju na način da je predvidio kaznu zatvora i novčanu kaznu s tim da se može izreći samo jedna od tih kazni.
Metod kumulacije znači da je zakonodavac za neko krivično djelo odredio sankciju na način da je predvidio novčanu kaznu i kaznu zatvora s tim da se počiniocu imaju izreći obje te kazne.
Kad se radi o kazni zatvora kao glavnoj krivičnoj sankciji u pravilu se pri njenom određivanju koristi manji broj tipiziranih krivičih okvira sa jednim brojem standardnih posebnih minimuma odnosno standardiziranih posebnih maksimuma. U tom smislu standardni posebni minimumi kazne zatvora su: tri mjeseca, šest mjeseci, jedna godina, dvije godine, tri godine, pet godina i deset godina.
Standardni posebni maksimumi su: šest mjeseci, jedna godina, tri godine, pet godina, osam godina, deset godina, dvanaest godina, petnaest godina, dvadeset godina i dugotrajne vremene kazne. Ovo stoga što se smatra da manji broj tipiziranih krivičnih okvira više odgovara principu individualizacije kazne i pravilnijem upoređivanju pojedinih krivičnih djela prema njihovoj težini s obzirom na stepen njihove štetnosti.
Ključne riječi: sistem određivanja kazni, KZ BiH, Entitetski KZ, KZBD, krivična sankcija – kazna, odmjeravanje kazne.
Krivičnopravni sistem odmeravanja kazni u bosanskohercegovačkom krivičnom zakonodavstvu (I deo)
UDK: 343.234/.235(497.6)
343.2.01
KRIVIČNOPRAVNI SISTEM ODMJERAVANJA KAZNI U BOSANSKOHERCEGOVAČKOM KRIVIČNOM ZAKONODAVSTVU
(I deo)
Prof. dr Osman N. Jašarević, Pravni fakultet Univerzi-teta u Travniku.
Rezime: Ovaj članak razmatra sistem relativnog određivanja ili propisivanja kazni koji je prihvaćen u krivičnom zakonodavstvu BiH, koji ima dvojako značenje. To znači da sve kazne u određenim krivičnim okvirima imaju svoju najmanju i najveću mjeru, donju i gornju granicu, ispod koje i iznad koje te kazne ne mogu biti izricane. Te granice predstavljaju opšti minimum i opšti maksimum određene vrste kazne i označavaju tzv. opšti krivični okvir te vrste kazne.
Metod relativnog određivanja kazni znači da pored opštih krivičnih okvira postoje i tzv. posebni krivični okviri za svako pojedino krivično djelo koje je određeno u posebnom dijelu krivičnog zakona.
Metod alternacije znači da je zakonodavac za neko krivično djelo odredio sankciju na način da je predvidio kaznu zatvora i novčanu kaznu s tim da se može izreći samo jedna od tih kazni.
Metod kumulacije znači da je zakonodavac za neko krivično djelo odredio sankciju na način da je predvidio novčanu kaznu i kaznu zatvora s tim da se počiniocu imaju izreći obje te kazne.
Kad se radi o kazni zatvora kao glavnoj krivičnoj sankciji u pravilu se pri njenom određivanju koristi manji broj tipiziranih krivičih okvira sa jednim brojem standardnih posebnih minimuma odnosno standardiziranih posebnih maksimuma. U tom smislu standardni posebni minimumi kazne zatvora su: tri mjeseca, šest mjeseci, jedna godina, dvije godine, tri godine, pet godina i deset godina.
Standardni posebni maksimumi su: šest mjeseci, jedna godina, tri godine, pet godina, osam godina, deset godina, dvanaest godina, petnaest godina, dvadeset godina i dugotrajne vremene kazne. Ovo stoga što se smatra da manji broj tipiziranih krivičnih okvira više odgovara principu individualizacije kazne i pravilnijem upoređivanju pojedinih krivičnih djela prema njihovoj težini s obzirom na stepen njihove štetnosti.
Ključne riječi: sistem određivanja kazni, KZ BiH, Entitetski KZ, KZBD, krivična sankcija – kazna, odmjeravanje kazne.