TRGOVINA LJUDIMA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE (II deo)
OGLEDI: BOSNA I HERCEGOVINA
UDK: 343.533(497.6)
343.431
TRGOVINA LJUDIMA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE
(II deo)
* Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva BiH i redovni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci.
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, redovni profesor, Fakultet pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Rezime: U radu se raspravljaju aktuelna pitanja trgovine ljudima u pravu Bosne i Hercegovine. Polazi se od opšteg režima uređenja ovog pitanja u skladu sa evropskim standardima. U tom kontekstu, analizira se najprije pravo Bosne i Hercegovine, a potom zakonsko uređenje tog pitanja u vezi krivičnog djela trgovine ljudima, odnosno “Međunarodne trgovine ljudima” u Krivičnom zakonu BiH. Ukazuje se na elemente osnovnog oblika ovog krivičnog djela, obilježja krivičnog djela u pravu Republike Srpske, kao i teže i posebne oblike ispoljavanja krivičnog djela. Zaključno se konstatuje da najveći broj savremenih krivičnih zakonodavstava u Evropi, u sistemu inkriminacija kojima se štite osnovna, temeljna prava ili slobode čovjeka, njegov integritet i dostojanstvo ličnosti – predviđa krivično djelo sa specifičnim nazivom “trgovina ljudima”. Radi se o različitim oblicima/vidovima ispoljavanja protivpravnih djelatnosti pojedinaca ili grupa ljudi, odnosno pravnih lica kojima je cilj eksploatacija drugih lica, posebno žena ili djece, bilo da se radi o opštem, klasičnom kriminalitetu ili transnacionalnom organizovanom kriminalitetu. U osnovi ovih nacionalnih pravnih rješenja se nalazi Konvencija Savjeta Evrope za borbu protiv trgovine ljudima (2005).
Ključne riječi: trgovina ljudima, evropski standardi, Bosna i Hercegovina, krivično djelo, kazna.
TRGOVINA LJUDIMA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE (I deo)
Ogledi: Bosna i Hercegovina
UDK: 343.533(497.6)
343.431
TRGOVINA LJUDIMA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE
(I deo)
* Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva BiH i redovni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci.
** Prof. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske, redovni profesor, Fakultet pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Rezime: U radu se raspravljaju aktuelna pitanja trgovine ljudima u pravu Bosne i Hercegovine. Polazi se od opšteg režima uređenja ovog pitanja u skladu sa evropskim standardima. U tom kontekstu, analizira se najprije pravo Bosne i Hercegovine, a potom zakonsko uređenje tog pitanja u vezi krivičnog djela trgovine ljudima, odnosno “Međunarodne trgovine ljudima” u Krivičnom zakonu BiH. Ukazuje se na elemente osnovnog oblika ovog krivičnog djela, obilježja krivičnog djela u pravu Republike Srpske, kao i teže i posebne oblike ispoljavanja krivičnog djela. Zaključno se konstatuje da najveći broj savremenih krivičnih zakonodavstava u Evropi, u sistemu inkriminacija kojima se štite osnovna, temeljna prava ili slobode čovjeka, njegov integritet i dostojanstvo ličnosti – predviđa krivično djelo sa specifičnim nazivom “trgovina ljudima”. Radi se o različitim oblicima/vidovima ispoljavanja protivpravnih djelatnosti pojedinaca ili grupa ljudi, odnosno pravnih lica kojima je cilj eksploatacija drugih lica, posebno žena ili djece, bilo da se radi o opštem, klasičnom kriminalitetu ili transnacionalnom organizovanom kriminalitetu. U osnovi ovih nacionalnih pravnih rješenja se nalazi Konvencija Savjeta Evrope za borbu protiv trgovine ljudima (2005).
Ključne riječi: trgovina ljudima, evropski standardi, Bosna i Hercegovina, krivično djelo, kazna.
Odmeravanje kazne
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Odmeravanje kazne
U situaciji kada je za krivično delo zlostavljanje i mučenje propisana kazna zatvora do jedne godine, a okrivljeni je ranije osuđivan za umišljajna krivična dela, tada prvostepeni sud nije imao zakonskih ovlašćenja da okrivljenog osudi na novčanu kaznu.
Obeležje krivičnog dela kao otežavajuća okolnost prilikom odmeravanja kazne
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Obeležje krivičnog dela kao otežavajuća okolnost prilikom odmeravanja kazne
Okolnost da je okrivljeni izvršio šest krivičnih dela građenje bez građevinske dozvole iz člana 219a stav 3. u vezi stava 2. KZ, očigledno prevazilazi meru koja je potrebna za postojanje instituta produženog krivičnog dela, zbog čega se ista može ceniti kao otežavajuća okolnost pri odmeravanju kazne okrivljenom.
Okolnosti koje utiču na odmeravanje kazne
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Okolnosti koje utiču na odmeravanje kazne
To što je okrivljeni u konkretnom slučaju upravljao vozilom ne samo pod dejstvom alkohola, nego i pod dejstvom psihoaktivnih supstanci predstavlja otežavajuću okolnost na strani okrivljenog.
Troškovi postupka u slučaju kada je okrivljenom izrečena mera bezbednosti obavezno psihijatrijsko lečenje na slobodi
KRIVIČNO PRAVO
KRIVIČNI POSTUPAK
Troškovi postupka u slučaju kada je okrivljenom izrečena mera bezbednosti obavezno psihijatrijsko lečenje na slobodi
Kada je okrivljenom izrečena mera bezbednosti obavezno psihijatrijsko lečenje na slobodi, takav učinilac ne može biti obavezan na plaćanje troškova krivičnog postupka.
Ugrožavanje javnog saobraćaja u pravu Brčko distrikta Bosne i Hercegovine – krivična odgovornost i kažnjivost
UDK: 343.346.2 (497.6)
UGROŽAVANJE JAVNOG SAOBRAĆAJA U PRAVU BRČKO DISTRIKTA BOSNE I HERCEGOVINE – KRIVIČNA ODGOVORNOST I KAŽNJIVOST
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva Bosne i Hercegovine i vanredni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci i Pravnog fakulteta Univerziteta „Vitez“ u Vitezu.
Rezime: Različiti su oblici i vidovi povrede ili ugrožavanja bezbjednosti javnog saobraćaja na putevima, bilo od strane učesnika u saobraćaju (vozača motornih vozila ili prevoznih sredstava) ili drugih lica. U svim tim slučajevima dolazi do kršenja (postupanja protivno) saobraćajnih propisa. Neka od ovih ponašanja su propisana kao prekršaji, a najteži oblici njihovog ispoljavanja su predviđeni kao krivična djela. Slična je situacija i u pravu Brčko distrikta Bosne i Hercegovine. U radu se analiziraju pojam, karakteristike i elementi krivičnog djela ugrožavanja javnog saobraćaja.
Ključne riječi: javni saobraćaj, kršenje propisa, ugrožavanje, Brčko distrikt BIH, odgovornost, kazna.
Nasilje u porodici i izricanje sudske opomene
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Nasilje u porodici i izricanje sudske opomene
Prvostepeni sud nema zakonskih ovlašćenja da okrivljenom zbog učinjenog krivičnog dela nasilje u porodici izrekne sudsku opomenu.
Odmeravanje kazne za sticaj krivičnih dela
UDK: 343.235:343.238(497.11)
ODMERAVANJE KAZNE ZA STICAJ KRIVIČNIH DELA
Mr Sretko Janković, sudija Apelacionog suda u Beogradu.
Rezime: Sticaj krivičnih dela postoji kada učinilac izvrši više krivičnih dela, a za odmeravanje kazne u slučaju sticaja krivičnih dela postoje posebna pravila. Krivični zakonik Republike Srbije u odredbi člana 60. sadrži pravila za odmeravanje kazne za sticaj krivičnih dela, a predviđena su tri sistema odmeravanja kazne: sistem konsumpcije, sistem asperacije i sistem kumulacije. Iako u praksi sudovi uglavnom pravilno primenjuju odredbe za odmeravanje kazne za sticaj krivičnih dela, povremeno se sreću i određeni propusti, odnosno povrede krivičnog zakona u ovoj oblasti. U vezi s tim, dati su i određeni primeri iz sudske prakse, kao i kritički stav autora povodom odmeravanja kazne za krivična dela učinjena u sticaju, pasebno kada se radi o teškim krivičnim delima.
Ključne reči: kazna, sticaj, odmeravanje kazne, sudska praksa.
Kazna maloljetničkog zatvora u Republici Srpskoj
UDK: 343.26-053.6(497.6)
KAZNA MALOLJETNIČKOG ZATVORA U REPUBLICI SRPSKOJ
Doc. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmena za djecu Republike Srpske i docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Prof. dr Dragan Jovašević, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Nišu.
Rezime: U sistemu maloljetničkih krivičnih sankcija, gdje preovladavaju vaspitne mjere, novi Zakon o zaštiti i postupanju sa djecom i maloljetnicima u krivičnom postupku u Republici Srpskoj iz 2010. godine propisuje i posebnu vrstu kazne – kaznu maloljetničkog zatvora. To je najteža vrsta maloljetničkih krivičnih sankcija koja se ne može izreći svakom maloljetniku niti za svako učinjeno krivično djelo. O pojmu, karakteristikama, uslovima propisivanja i izricanja, te primjeni ove kazne sa teorijskog i praktičnog aspekta govori se u ovom radu.
Ključne riječi: zakon, maloljetnik, krivično djelo, krivica, kazna, maloljetnički zatvor, sud.