KOMPJUTERSKA (RAČUNARSKA) PREVARA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE I MEĐUNARODNI STANDARDI (II deo)
BOSNA I HERCEGOVINA: OGLEDI
UDK: 343.533::004
COBISS.SR-ID 144576265
KOMPJUTERSKA (RAČUNARSKA) PREVARA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE
I MEĐUNARODNI STANDARDI
(II deo)
* Prof. dr Marina M. Simović, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske.
** Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva BiH i redovni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci.
Rezime: U savremenom krivičnom zakonodavstvu uopšte, pa tako i u pozitivnom pravu Bosne i Hercegovine, propisano je više različitih krivičnih djela prevare koja su sistematizovana u različitim grupama djela prema različitim zaštitnim objektima, ali sa višemanje identičnim radnjama izvršenja sa namjerom/ciljem pribavljanja koristi za sebe ili za drugo lice, odnosno sa namjerom/ciljem nanošenja štete drugom licu. To su: a) prevara pri glasanju (ili izborna prevara), b) prevara u privrednom poslovanju (ili prevara u osiguranju), c) prevara, d) prevara u službi i e) kompjuterska prevara. U sistemu, skupu više različitih oblika ispoljavanja krivičnih djela prevare specifičan karakter, prirodu i sadržinu ima upravo krivično djelo računalna/kompjuterska prevara koju propisuju tri krivična zakona (osim Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine). U osnovi ove inkriminacije se nalaze relevantni međunarodni standardi sadržani u Konvenciji Saveta Evrope o kibernetičkom (računarskom, sajber) kriminalu (Budimpešta, 2001.). U ovom radu se izlažu pojam, karakteristike, elementi bića i sadržina krivičnog djela kompjuterske prevare shodno zakonskim rješenjima sa primjenom u Bosni i Hercegovini.
Ključne riječi: računarska prevara, zakon, krivično djelo, odgovornost, međunarodni standardi.
KOMPJUTERSKA (RAČUNARSKA) PREVARA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE I MEĐUNARODNI STANDARDI (I deo)
OGLEDI: BOSNA I HERCEGOVINA
UDK: 343.533::004
COBISS.SR-ID 141327881
KOMPJUTERSKA (RAČUNARSKA) PREVARA U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE I MEĐUNARODNI STANDARDI
(I deo)
* Prof. dr Marina M. Simović, vanredni profesor, Fakultet pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci, sekretar Ombudsmana za djecu Republike Srpske.
** Prof. dr Vladimir M. Simović, tužilac Tužilaštva BiH i redovni profesor Fakulteta za bezbjednost i zaštitu Nezavisnog univerziteta u Banjoj Luci.
Rezime: U savremenom krivičnom zakonodavstvu uopšte, pa tako i u pozitivnom pravu Bosne i Hercegovine, propisano je više različitih krivičnih djela prevare koja su sistematizovana u različitim grupama djela prema različitim zaštitnim objektima, ali sa višemanje identičnim radnjama izvršenja sa namjerom/ciljem pribavljanja koristi za sebe ili za drugo lice, odnosno sa namjerom/ciljem nanošenja štete drugom licu. To su: a) prevara pri glasanju (ili izborna prevara), b) prevara u privrednom poslovanju (ili prevara u osiguranju), c) prevara, d) prevara u službi i e) kompjuterska prevara. U sistemu, skupu više različitih oblika ispoljavanja krivičnih djela prevare specifičan karakter, prirodu i sadržinu ima upravo krivično djelo računalna/kompjuterska prevara koju propisuju tri krivična zakona (osim Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine). U osnovi ove inkriminacije se nalaze relevantni međunarodni standardi sadržani u Konvenciji Saveta Evrope o kibernetičkom (računarskom, sajber) kriminalu (Budimpešta, 2001.). U ovom radu se izlažu pojam, karakteristike, elementi bića i sadržina krivičnog djela kompjuterske prevare shodno zakonskim rješenjima sa primjenom u Bosni i Hercegovini.
Ključne riječi: računarska prevara, zakon, krivično djelo, odgovornost, međunarodni standardi.
GREŠKE U UPISANIM PRAVIMA NA NEPOKRETNOSTIMA
NEDOUMICE
STVARNO PRAVO
UDK: 349.418:35.077
COBISS.SR-ID 43887881
GREŠKE U UPISANIM PRAVIMA NA NEPOKRETNOSTIMA
* Ranko Jakovljević, Republički geodetski zavod SKN Negotin.
Rezime: Predmet ovog rada je analiza srpske zakonske regulative vezane za institut ispravljanja grešaka u upisanim pravima u katastru nepokretnosti, uz ukazivanje na mogućnosti primene drugih instrumenata uklanjanja iz pravnog poretka nezakonitih akata koji su doveli do pogrešnih upisa u javnoj evidenciji o nepokretnostima.
Ključne reči: greške, stvarna prava, obligaciona prava, javna evidencija, zakon, praksa, upravni postupak.
Nedostojnost za nasleđivanje
NASLEDNO PRAVO
Nedostojnost za nasleđivanje
Naslednik je nedostojan za nasleđivanje ako se teže ogrešio o zakonsku obavezu izdržavanja ostavioca, izbegavanjem izdržavanja ustanovljenog zakonom ili pravnim poslom.
Konvalidacija i katastar nepokretnosti
UDK: 349.418:35.077
KONVALIDACIJA I KATASTAR NEPOKRETNOSTI
Ranko Jakovljević, Republički geodetski zavod, SKN Negotin.
Rezime: U ovom radu daje se prikaz pojavnih oblika konvalidacije, vezano za postupanja u upravnim predmetima prilikom zasnivanja, ograničenja ili prestanka stvarnih prava na nepokretnostima.
Ključne reči: stvarna prava, katastar, sticanje, konvalidacija, zakon.
Državina zemljišta i katastar nepokretnosti
UDK: 347.251(497.11)
347.131.4(497.11)
DRŽAVINA ZEMLJIŠTA I KATASTAR NEPOKRETNOSTI
Ranko Jakovljević, Republički geodetski zavod SKN Negotin.
Rezime: U ovom radu prezentuju se status i modaliteti konstituisanja državine uređene propisima o katastru nepokretnosti u Srbiji – Zakon o državnom premeru i katastru i upisima prava na nepokretnostima, Zakon o državnom premeru i katastru i Zakon o postupku upisa u katastar nepokretnosti i vodova, sa odgovarajućim pravilnicima, prava držalaca.
Ključne reči: državina, nepokretnost, katastar, pravo, zakon, pravna sigurnost, stečeno pravo, praksa, upis, brisanje.
Pravni okviri humanitarnog rada u Republici Srbiji
UDK: 061.23(497.11)
PRAVNI OKVIRI HUMANITARNOG RADA U REPUBLICI SRBIJI
Mr Ratomir ANTONOVIĆ, Fondacija “Podrži život”, Beograd, Mitropolita Petra broj 15.
Rezime: Humanitarni rad u svakoj zemlji predstavlja poseban izazov. U Republici Srbiji je izazov još veći iz razloga što postoje brojni slučajevi zloupotreba humanitarnog rada i humanitarnih organizacija. Sa druge strane, u našoj zemlji postoji objektivna potreba za radom humanitarnih organizacija. Njihov rad je uređen Zakonom o fondacijama i zadužbinama, kojim se daje pravni okvir humanitarnom radu u Srbiji. Svakako, u tom radu postoje razne prateće okolnosti i dešavanja.
Ključne reči: humanitarni rad, fondacije, zadužbine, donacije, zakon, statut, zloupotrebe.
Disciplinska odgovornost zaposlenih po Zakonu o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja
UDK: 331.108.6:37(497.11)
DISCIPLINSKA ODGOVORNOST ZAPOSLENIH PO ZAKONU O OSNOVAMA SISTEMA OBRAZOVANJA I VASPITANJA
Borivoje Živković, sudija Apelacionog suda u Beogradu, u penziji.
Rezime: Donet je novi Zakon o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja koji sadrži određene novele u odnosu na raniji zakon i u pogledu pravila koja se odnose na disciplinsku odgovornost i disciplinski postupak. U radu su kroz normativnu analizu ovih pravila pokazana i nova nomo rešenja.
Ključne reči: obrazovanje i vaspitanje, novi zakon, disciplinski postupak, disciplinska odgovornost, formalni izvori prava, zakon, opšti akt, teže povrede radne obaveze, zabrane, udaljenje, disciplinske mere.
Zakon o državnim i drugim praznicima u Republici Srbiji
UDK: 349.2:331.326(497.11)
342.731
ZAKON O DRŽAVNIM I DRUGIM PRAZNICIMA U REPUBLICI SRBIJI
Mr Vesna Bilbija, Upravni sud Republike Srbije.
Rezime: U Republici Srbiji na snazi je Zakon o državnim i drugim praznicima iz 2001. godine, koji je do sada menjan i dopunjavan dva puta, 2009. i 2011. godine. U istoriji svih civilizovanih naroda i država postoje određeni datumi kojima se slave i obeležavaju događaji ili ličnosti značajne za izgradnju i utemeljenje država, njihovu kulturu, istoriju i tradiciju, zbog čega državni praznici predstavljaju i stvar identiteta jedne države. Neretko je taj identitet, baš kao i simboli države (himna, grb i zastava), više vezan za vladajuću ideologiju, nego za istinsku tradiciju i istoriju. U proslavljanju i obeležavanju verskih praznika u Republici Srbiji u prethodnom periodu postojao je diskontinuitet, zbog čega, u pokušaju obnove običaja i traganja za verskim identitetom, možemo uočiti da ima i preterivanja.
U Republici Srbiji sada imamo 10 prazničnih neradnih dana, tačnije prema Zakonu o državnim i drugim praznicima u Republici Srbiji (“Službeni glasnik RS”, br. 43/2001, 101/2007 i 92/2011) državni praznici su:
1) Nova godina, 1. i 2. januar
2) Sretenje – Dan državnosti Srbije, 15. i 16. februar
3) 22. april – Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i drugih žrtava fašizma u Drugom svetskom ratu (obeležava se radno)
4) Praznik rada, 1. i 2. maj
5) Dan pobede, 9. maj (praznuje se radno)
6) 21. oktobar – Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu (obeležava se radno)
7) 11. novembar, Dan primirja u Prvom svetskom ratu
U Republici Srbiji praznuju se verski praznici:
8) 7. januar – prvi dan pravoslavnog Božića
9) Pravoslavni Uskrs – od Velikog petka do drugog dana Uskrsa
10) 27. januar – Sveti Sava – Dan duhovnosti (praznuje se radno)
11) 28. jun – Vidovdan (praznuje se radno)
Ključne reči: Zakon, državni praznik, verski praznik, radni dan, neradni dan.
Kazna maloljetničkog zatvora u Republici Srpskoj
UDK: 343.26-053.6(497.6)
KAZNA MALOLJETNIČKOG ZATVORA U REPUBLICI SRPSKOJ
Doc. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmena za djecu Republike Srpske i docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Prof. dr Dragan Jovašević, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Nišu.
Rezime: U sistemu maloljetničkih krivičnih sankcija, gdje preovladavaju vaspitne mjere, novi Zakon o zaštiti i postupanju sa djecom i maloljetnicima u krivičnom postupku u Republici Srpskoj iz 2010. godine propisuje i posebnu vrstu kazne – kaznu maloljetničkog zatvora. To je najteža vrsta maloljetničkih krivičnih sankcija koja se ne može izreći svakom maloljetniku niti za svako učinjeno krivično djelo. O pojmu, karakteristikama, uslovima propisivanja i izricanja, te primjeni ove kazne sa teorijskog i praktičnog aspekta govori se u ovom radu.
Ključne riječi: zakon, maloljetnik, krivično djelo, krivica, kazna, maloljetnički zatvor, sud.