Tag Archives for " parnični postupak "

Troškovi parničnog postupka: kvantitativni uspjeh u pravu BiH, sa osvrtom na pravo Republike Srbije (II deo)

UDK: 347.921.6(497.6)
347.921.6(497.11)

TROŠKOVI PARNIČNOG POSTUPKA: KVANTITATIVNI USPJEH U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE, SA OSVRTOM NA PRAVO REPUBLIKE SRBIJE II deo
Dr sc. Adis Poljić, sudija u Osnovnom sudu u Zvorniku.

Rezime: Predmet rada je kvantitativni uspjeh u parnici kod dosuđivanja troškova parničnog postupka u pravu Bosne i Hercegovine, ali se u okviru analize cijeni i praksa sudova Republike Srbije. U radu je dat i poseban osvrt na pravo Republike Srbije. Pravna pravila za utvrđivanje uspjeha u parnici identična su u obje države, tako da se mišljenja iz jedne države mogu primijeniti u drugoj. Pored sudske prakse iz navedenih država, u radu je korištena i sudska praksa sudova iz Republike Hrvatske i Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu.
Kvantitativni metod za utvrđivanje uspjeha u parnici je objektivni metod, kod kojeg je mjerodavna vrijednost postavljenog i usvojenog tužbenog zahtjeva, sa tim da se zanemaruje vrsta tužbenog zahtjeva. I pored njegove objektivnosti, način na koji se uspostavlja objektivnost doveo je do različitih metoda utvrđivanja uspjeha u parnici. Može se reći da je u praksi najviše zastupljeno mišljenje da se troškovi parničnog postupka obračunavaju cijeneći uspjeh parničnih stranaka dovodeći u vezu prvobitno postavljeni i usvojeni tužbeni zahtjev, s tim da se cijeni i vrijednost predmeta spora. Kod ovog metoda cijeni se uspjeh tužioca i tuženog, te je ovaj metod u skladu sa pravilima parničnog postupka. U radu su analizirani i drugi metodi koji se primjenjuju u sudskoj praksi, ali se za sve ove metode ne može reći da su u skladu sa pravilima parničnog postupka.

Ključne riječi: parnični postupak, troškovi, uspjeh, kvantitativni uspjeh.

Troškovi parničnog postupka: kvantitativni uspjeh u pravu BiH, sa osvrtom na pravo Republike Srbije (I deo)

UDK: 347.921.6(497.6)
347.921.6(497.11)

TROŠKOVI PARNIČNOG POSTUPKA: KVANTITATIVNI USPJEH U PRAVU BOSNE I HERCEGOVINE, SA OSVRTOM NA PRAVO REPUBLIKE SRBIJE
I deo
Dr sc. Adis Poljić, sudija u Osnovnom sudu u Zvorniku.

Rezime: Predmet rada je kvantitativni uspjeh u parnici kod dosuđivanja troškova parničnog postupka u pravu Bosne i Hercegovine, ali se u okviru analize cijeni i praksa sudova Republike Srbije. U radu je dat i poseban osvrt na pravo Republike Srbije. Pravna pravila za utvrđivanje uspjeha u parnici identična su u obje države, tako da se mišljenja iz jedne države mogu primijeniti u drugoj. Pored sudske prakse iz navedenih država, u radu je korištena i sudska praksa sudova iz Republike Hrvatske i Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu.
Kvantitativni metod za utvrđivanje uspjeha u parnici je objektivni metod, kod kojeg je mjerodavna vrijednost postavljenog i usvojenog tužbenog zahtjeva, sa tim da se zanemaruje vrsta tužbenog zahtjeva. I pored njegove objektivnosti, način na koji se uspostavlja objektivnost doveo je do različitih metoda utvrđivanja uspjeha u parnici. Može se reći da je u praksi najviše zastupljeno mišljenje da se troškovi parničnog postupka obračunavaju cijeneći uspjeh parničnih stranaka dovodeći u vezu prvobitno postavljeni i usvojeni tužbeni zahtjev, s tim da se cijeni i vrijednost predmeta spora. Kod ovog metoda cijeni se uspjeh tužioca i tuženog, te je ovaj metod u skladu sa pravilima parničnog postupka. U radu su analizirani i drugi metodi koji se primjenjuju u sudskoj praksi, ali se za sve ove metode ne može reći da su u skladu sa pravilima parničnog postupka.
Ključne riječi: parnični postupak, troškovi, uspjeh, kvantitativni uspjeh.

Teret dokazivanja u radnom sporu

UDK: 347.94:331.109(497.11)

TERET DOKAZIVANJA U RADNOM SPORU
Borivoje Gajić, sudija Apelacionog suda u Novom Sadu.

„Ko negira ne treba da dokazuje“

Rezime: Dokazivanje je procesna delatnost suda i stranaka u parničnom postupku uz učešće eventualno drugih učesnika u sporu (umešača), radi pravilnog i potpunog utvrđivanja činjeničnog stanja, kako bi se obezbedio pravilan osnov za sudsku odluku. Pravilna primena materijalnog prava na osnovu koga sud u svakom konkretnom slučaju odlučuje o osnovanosti tužbenog zahteva direktno je uslovljena pravilnim i potpunim utvrđenjem činjeničnog stanja u sporu. Da bi se utvrdilo pravilno i potpuno činjenično stanje sud prvenstveno mora pravilno primeniti procesna pravila o dokazivanju odlučnih činjenica. Dokazivanje je prvenstveno procesna aktivnost suda ali i parničnih stranaka usmerena na izvođenje dokaza radi utvrđenja istinitosti činjeničnih tvrdnji stranaka. Cilj dokazivanja je izvođenje logičkog zaključka o osnovanosti tužbenog zahteva. Predmet dokazivanja su određene tvrdnje parničnih stranaka o postojanju ili nepostojanju pravno relevantnih činjenica za donošenje odluke koje su s obzirom na prirodu spora odlučne za pravilnu primenu materijalnog prava. Dužnost je stranke u parnici da iznese činjenice na kojima zasniva svoj zahtev i predloži dokaze kojima se te činjenice mogu utvrditi, tako da svaka stranka mora imati aktivnu ulogu u toku trajanja postupka, jer se samo na osnovu sprovedenog raspravljanja o spornim činjenicama i na osnovu dokaza koje sud izvede mogu utvrditi odlučne činjenice za odluku o tužbenom zahtevu. Radni spor ima svoje karakteristike, kako u odnosu na specifičan položaj stranaka u sporu (zaposlenog u odnosu na poslodavca), tako i u odnosu na predmet spora (ocene zakonitosti odluke poslodavca). Predmet spora u radnom sporu u užem smislu, čiji je predmet ocena zakonitosti odluke poslodavca kojom je odlučeno o pravu, obavezi i odgovornosti zaposlenog određuje i sam redosled dokazivanja kao i odlučne činjenice koje sud treba utvrditi po službenoj dužnosti. Materijalnopravni odnos stranaka tužioca kao zaposlenog i tuženog kao njegovog poslodavca zbog specifičnog podređenog položaja zaposlenog i položaja subordinacije, pravila o teretu dokazivanja u odnosu na opštu parnicu drugačije raspodeljuje o čemu se u sudskoj praksi često ne vodi računa i dolazi do povrede istih pravila. Ovaj članak je pokušaj da se na neke dileme ukaže i utvrde neka pravila po kojim se utvrđuju odlučne činjenice u radnom sporu čiji je predmet ocena zakonitosti odluke poslodavca.(1)

Ključne reči: parnični postupak, radni spor, teret dokazivanja, raspravno načelo, načelo materijalne istine, dokazivanje, ocena dokaza, donošenje odluke.

Pogrešna i nepravilna primena pravne norme iz člana 20. stav7. ZIO u parnici za naknadu štete zbog protivzakonitog rušenja objekta

UDK: 347.952

POGREŠNA I NEPRAVILNA PRIMENA PRAVNE NORME IZ ČLANA 20. STAV 7. ZIO U PARNICI ZA NAKNADU ŠTETE ZBOG PROTIVZAKONITOG RUŠENJA OBJEKTA
– Ne proizvode pravno dejstvo raspolaganja imovinom koja izvršni dužnik učini nakon prijema rešenja o izvršenju, odnosno zaključka kojim se određuje izvršenje –
Prof. dr Nebojša Šarkić, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta Union.

Rezime: Članom 10. Zakona o izvršenju i obezbeđenju propisano je da „postupku izvršenja i obezbeđenja shodno se primenjuju odredbe Zakona o parničnom postupku, ako ovim ili drugim zakonom nije drugačije određeno“, a nijednim propisom nije propisano da se procesna odredba člana 20. stav 7. ZIO primenjuje u parničnom postupku.
Stoga pozivanje suda u parničnom postupku na odredbe izvršnog prava i to člana 20. stav 7. ZIO a u vezi sa aktivnom legitimacijom nije moguće jer nije ni bilo predmet razmatranja u izvršnom postupku, pa samim tim ovakav pravni stav nije održiv. Ako se pri tome izvršni postupak vodio po Zakonu o izvršnom postupku, a u ovom zakonu nije postojala ovakva odredba, naknadno pozivanje na član 20. stav 7. ZIO nije moguća i zbog toga što bi se time uvela ustavno nedozvoljena retroaktivnost.

Ključne reči: izvršenje, parnični postupak, retroaktivnost zakona.

Parnični postupak za utvrđivanje nedozvoljenosti izvršenja

UDK: 340.134:347.9(497.11)

PARNIČNI POSTUPAK ZA UTVRĐIVANJE NEDOZVOLJENOSTI IZVRŠENJA
Borivoje Živković, sudija Apelacionog suda u Beogradu u penziji.

Rezime: Opoziciona tužba je rezultat kompromisa između formalnog legaliteta izvršnog postupka i potrebe da se vrednuje pravno dejstvo novonastalih činjenica koje utiču na postojanje samog potraživanja koje se namiruje u izvršnom postupku. Slovom zakona su propisane pretpostavke za njenu upotrebu. To su objektivno nove činjenice koje stranka nije mogla upotrebiti u postupku po žalbi iz koga potiče izvršna isprava. Rešenje o odbijanju žalbe i iskorišćeni rok od 30 dana od dana dostavljanja ovog rešenja su pretpostavke koje kumulativno moraju biti ostvarene i uslov su za pokretanje parničnog postupka. Podrazumeva se da su prethodno u žalbi iskorišćene ove činjenice. U upotrebi mogu biti samo opozicioni razlozi. Ova tužba nema suspenzivno dejstvo. Parnični postupak se sprovodi po pravilima koja važe za sporove male vrednosti. On je hitan i ima prvenstvo u odlučivanju. Pozitivni rezultat parničnog postupka je utvrđenje da je nedozvoljeno izvršenje. Za slučaj da je izvršni postupak okončan izvršnom dužniku sada kao tužiocu je data mogućnost objektivnog preinačenja tužbe u formi zahteva da sud obaveže izvršnog poverioca kao tuženog da mu vrati ono što je primio izvršenjem i naknadi troškove postupka. Pravnosnažna odluka suda kojom je utvrđena nedozvoljenost izvršenja predstavlja i razlog za protivizvršenje.

Ključne reči: činjenice koje se odnose na postojanje potraživanja, nove činjenice, opozicioni prigovori, opugnacioni prigovori, odbijena žalba, rok od 30 dana, prekluzivni rok, parnični postupak, nedozvoljenost izvršenja, nesuspenzivnost tužbe, postupak po pravilima koja važe za sporove male vrednosti, hitnost, prvenstvo u odlučivanju, preinačenje tužbe, vraćanje primljenog.