Naknada za konstituisanje zakonske stvarne službenosti
STVARNO PRAVO
Naknada za konstituisanje zakonske stvarne službenosti
Potraživanje naknade u slučaju konstituisanja zakonske stvarne službenosti zastareva u opštem zastarnom roku od deset godina.
Zajednička imovina supružnika stečena u braku
PORODIČNO PRAVO
Zajednička imovina supružnika stečena u braku
Imovina koju su supružnici stekli radom u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja njihovu zajedničku imovinu, a pretpostavlja se da su udeli supružnika u zajedničkoj imovini jednaki.
Zajednička imovina stečena u porodičnoj zajednici
STVARNO PRAVO
Zajednička imovina stečena u porodičnoj zajednici
Imovina koju su članovi porodične zajednice stekli radom u toku trajanja zajednice života u porodičnoj zajednici, predstavlja njihovu zajedničku imovinu.
Odbijanje neosnovanog zahteva za naknadu troškova prekršajnog postupka
PREKRŠAJNO PRAVO
Odbijanje neosnovanog zahteva za naknadu troškova prekršajnog postupka
Sud je pravilno odbio da tarifira sastav obrazloženog podneska – zahteva za sudsko odlučivanje, pristup na održanim ročištima, sastav obrazloženog podneska, kao i razliku između dosuđenih i traženih iznosa troškova za uvid u spise predmeta i sastav troškovnika, jer je zahtev u tom delu neosnovan.
Sticanje svojine redovnim održajem
STVARNO PRAVO
Sticanje svojine redovnim održajem
Za sticanje prava svojine redovnim održajem potrebna je savesna i zakonita državina stvari i protek roka od 10 godina za nepokretne stvari.
Otkaz ugovora o radu zbog nedostavljanja potvrde o privremenoj sprečenosti za rad
RADNO PRAVO
Otkaz ugovora o radu zbog nedostavljanja potvrde o privremenoj sprečenosti za rad
Poslodavac može da otkaže ugovor o radu zaposlenom koji ne dostavi potvrdu o privremenoj sprečenosti za rad najkasnije u roku od tri dana od dana nastupanja privremene sprečenosti za rad.
Ništav ugovor o hipoteci
SUDSKA PRAKSA CRNE GORE
Ništav ugovor o hipoteci
Ugovor o hipoteci je apsolutno ništav kada je jedan bračni drug bez saglasnosti drugog bračnog druga raspolagao svojim dijelom u nepodijeljenoj zajedničkoj imovini radi obezbjeđenja kredita koji je podigao za potrebe opremanja privrednog društva, čiji je osnivač i vlasnik.
Ponavljanje krivičnog postupka posle zaključenja sporazuma o priznanju krivičnog dela
KRIVIČNO PRAVO
PROCESNO PRAVO
Ponavljanje krivičnog postupka posle zaključenja sporazuma o priznanju krivičnog dela
Da bi se mogli prihvatiti navodi okrivljenog iz zahteva za ponavljanje krivičnog postupka da je priznao izvršenje krivičnog dela pod pretnjom, ucenom i iznudom trećeg lica, okrivljeni je morao da dostavi pravnosnažnu odluku koja se odnosi na treće lice da je oglašeno krivim i osuđeno zbog nekog od krivičnih dela na štetu okrivljenog.
Protivpravno zauzimanje zemljišta
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Protivpravno zauzimanje zemljišta
Gonjenje za krivično delo protivpravno zauzimanje zemljišta preduzima se po predlogu, a predlog se podnosi u roku od tri meseca od dana kada je oštećeni saznao za krivično delo i osumnjičenog.
NAČELO OPORTUNITETA U POSTUPANJU PREMA MALOLJETNICIMA U REPUBLICI SRPSKOJ: VASPITNA SVRHA I DISKRECIONA PRAKSA
OGLEDI: BOSNA I HERCEGOVINA
UDK: 343.131(497.6)
343.91-053.6
NAČELO OPORTUNITETA U POSTUPANJU PREMA MALOLJETNICIMA U REPUBLICI SRPSKOJ: VASPITNA SVRHA I DISKRECIONA PRAKSA
* Bojana Jeremić, MA, pomoćnik direktora, Centar za edukaciju sudija i javnih tužilaca u Republici Srpskoj, Banja Luka, Bosna i Hercegovina.
Rezime: Maloljetničko krivično pravo zahtijeva poseban pristup, zasnovan na principu najboljeg interesa djeteta, minimalnoj intervenciji i individualizaciji postupanja. U tom kontekstu, načelo oportuniteta omogućava tužiocu da, i pored postojanja zakonskih osnova za krivično gonjenje, procijeni svrsishodnost pokretanja ili nastavka postupka radi ostvarivanja vaspitne funkcije, prevencije budućih djela i socijalne reintegracije maloljetnika. Teorijski, oportunitet predstavlja funkcionalnu dopunu načela legaliteta, smanjujući rizik od stigmatizacije i negativnih posljedica formalnog krivičnog postupka.
Međunarodni standardi naglašavaju minimalnu intervenciju i primjenu alternativnih mjera, afirmišući oportunitet kao sredstvo diverzione i restorativne politike u maloljetničkom pravosuđu. Normativni okvir Republike Srpske omogućava tužiocu da odluči o nepokretanju ili obustavi postupka, uzimajući u obzir težinu djela, okolnosti izvršenja, ličnost maloljetnika i njegovu porodičnu i socijalnu situaciju, uključujući primjenu policijskog upozorenja i vaspitnih preporuka.
Statistički podaci iz perioda 2020–2024. godine pokazuju znatan broj odluka o nepokretanju postupka, što daje kontekst za dublju kvalitativnu analizu. Analiza sedam predmeta pokazuje da tužilaštvo oportunitet primjenjuje na osnovu individualne procjene, uzimajući u obzir težinu djela, ranije prestupe, porodični i socijalni kontekst, ličnost maloljetnika i spremnost porodice za vaspitno djelovanje. Primjena oportuniteta omogućava fokus na vaspitnu svrhu, a ne samo na represiju, čak i kod težih djela, kada maloljetnik iskazuje kajanje ili nadoknađuje štetu.
Zaključci ukazuju na značaj oportuniteta kao instrumenta individualizacije i humanizacije postupanja, ali istovremeno ističu potrebu za dodatnim normativnim preciziranjem kriterijuma, praćenjem odluka i jačanjem interdisciplinarne saradnje. Kada se promišljeno primjenjuje, načelo oportuniteta omogućava balansiranje između vaspitne svrhe i procesne efikasnosti, što je suštinski cilj maloljetničkog krivičnog prava.
Ključne riječi: maloljetničko krivično pravo, načelo oportuniteta, vaspitna funkcija, tužilačka diskrecija, najbolji interes djeteta, statistička analiza.