Trajanje pritvora u praksi
UDK: 343.126.1(497.11)
TRAJANJE PRITVORA U PRAKSI
Mr Sretko Janković, sudija Apelacionog suda u Beogradu.
Rezime: S obzirom da pritvor predstavlja meru za obezbeđenje prisustva okrivljenog kojom se znatno zadire u njegovu slobodu, trajanje pritvora mora biti svedeno na najkraće neophodno vreme. O ograničenom trajanju pritvora ukazuje se u mnogim međunarodnim aktima, kao i u Ustavu Republike Srbije i Zakoniku o krivičnom postupku, a na tome se insistira i u odlukama Evropskog suda za ljudska prava i odlukama najviših domaćih sudova. Međutim, u našoj sudskoj praksi je vidljivo da pritvor često traje predugo, što, između ostalog, doprinosi preopterećenosti ustanova u kojima se izdržava pritvor i kazna, a ako se pokaže da je pritvor bio neosnovan, to dovodi do toga da država plaća znatne novčane iznose licima koja su neosnovano bila u pritvoru. Čini se da kod javnih tužilaca i sudija prvostepenih sudova još uvek ne postoji potreban nivo svesti o pritvoru kao poslednjem sredstvu i njegovoj restriktivnoj primeni.
Ključne reči: pritvor, ograničeno trajanje, sudska praksa.
Shodna primena opštih procesnih zakona u disciplinskom postupku
UDK: 349.22:331.108.642
SHODNA PRIMENA OPŠTIH PROCESNIH ZAKONA U DISCIPLINSKOM POSTUPKU
Radojka Marinković, sudija Upravnog suda.
Rezime: Tema rada je sistematičan prikaz zakonskih osnova, pravnih instituta i sudske prakse u shodnoj primeni opštih procesnih zakona u postupku utvrđivanja disciplinske odgovornosti lica u radnopravnom statusu u organima javne vlasti kojima je sudska zaštita obezbeđena u upravnom sporu; svrha disciplinskog postupka; pretpostavke i uslovi vođenja disciplinskog postupka; utvrđivanje disciplinske odgovornosti u disciplinskom postupku.
Ključne reči: disciplinski postupak, disciplinska odgovornost, dužnost, disciplinske mere, opšti upravni postupak, krivični postupak, shodna primena opštih procesnih zakona, opšti pravni instituti upravnog i krivičnog prava.
Povreda ustavnih principa prilikom zakonskog uređivanja prava na zaradu u javnom sektoru (primjer iz prakse Ustavnog suda Crne Gore)
UDK: 35.087.4(497.16)
POVREDA USTAVNIH PRINCIPA PRILIKOM ZAKONSKOG UREĐIVANJA PRAVA NA ZARADU U JAVNOM SEKTORU (PRIMJER IZ PRAKSE USTAVNOG SUDA CRNE GORE)
Prof. dr Mladen Vukčević, profesor ustavnog prava na Pravnom fakultetu Univerziteta „Mediteran“ u Podgorici.
Rezime: Predmet rada je povreda (i zaštita) ustavnih principa vladavine prava, opšte zabrane diskriminacije i načela jednakosti u ustavnosudskom postupku. Sadržaj rada čini interpretacija odluke Ustavnog suda Crne Gore o ocjeni ustavnosti odredaba Zakona o zaradama u javnom sektoru, kojima se bliže uređuju navedeni principi.
U radu je analiziran tok ustavnosudskog postupka, počev od navoda iz inicijative i sve do obrazloženja odluke. U tom okviru analizirani su navedeni ustavni principi, s posebnim osvrtom na njihovu razradu u unutrašnjem pravu, kao i odrednice koje se odnose na kvalitet zakona i utvrđivanje legitimnog cilja u konkretnom slučaju. Prikaz pomenutog predmeta dat je i kroz osvrt na relevantnu praksu Evropskog suda za ljudska prava, odnosno primjenu Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.
Ključne riječi: Ustavni sud Crne Gore, ustavni principi, osporene odredbe, vladavina prava, opšta zabrana diskriminacije, princip jednakosti, kvalitet zakona, legitimni cilj, Evropski sud za ljudska prava.
Radni tekst ustavnih amandmana o pravosuđu
UDK: 342.56(497.11)
347.97/.99(497.11)
RADNI TEKST USTAVNIH AMANDMANA O PRAVOSUĐU
Prof. dr Zoran Ivošević, bivši sudija Vrhovnog suda Srbije i univerzitetski profesor u penziji.
Rezime: Radni tekst amandmana Ministarstva pravde na Ustav Republike Srbije u delu o pravosuđu urađen je pre oficijelnog pokretanja postupka za promenu Ustava, tako da ne može imati kapacitet upotrebljivosti pred Venecijanskom komisijom koja je svojevremeno i naložila da se iz Ustava uklone poluge političkog uticaja na sudove i tužilaštva. Te poluge jesu uklonjene ali su uvedene nove koje mogućnosti takvog uticaja uvećavaju. Da bi ovaj uticaj bio neutralisan, neophodno je da se u sistemu podele vlasti sudska vlast zameni pravosudnom vlašću, kako bi se javna tužilaštva odvojila od izvršne vlasti i združila sudovima, uz garancije koje bi obezbeđivale njihovu punu nezavisnost i samostalnost. Tim garancijama bavi se i ovaj tekst.
Ključne reči: sudovi, javna tužilaštva, pravosudna vlast, poluge političkog uticaja, nezavisnost sudova i javnih tužilaštava i garancije njihove nezavisnosti.
Kršenje prava na poverljivost novinarskih izvora
EVROPSKI SUD ZA LJUDSKA PRAVA
Kršenje prava na poverljivost novinarskih izvora
Telegraaf Media Nederland Landelijke Media B.V. i drugi protiv Holandije
(predstavka br. 39315/06) od 22.11.2012.
Podnosioci predstavke, holandske dnevne novine i dva njena novinara, objavili su tekstove o istragama AIVD (holandske tajne službe), koji sugerišu da su podnosioci predstavke došli u posed strogo poverljivih dokumenata te službe, koji su u međuvremenu postali dostupni u kriminalnim krugovima Amsterdama. Holandski sudovi naredili su da dnevne novine predaju ova dokumenta. Sa druge strane, novinari podnosioci predstavke pokrenuli su parnični postupak protiv države tvrdeći da se njihovi telefoni prisluškuju. Podnosioci predstavke obratili su se Evropskom sudu za ljudska prava povodom oba pitanja.
Pravo na pravično suđenje i pravo na imovinu
SUDSKA PRAKSA BOSNE I HERCEGOVINE
Pravo na pravično suđenje i pravo na imovinu
Postoji kršenje prava na suđenje u razumnom roku kao jednog od aspekata prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda u situaciji kada je parnični postupak trajao skoro 25 godina, od kojih 16 godina i pet mjeseci ulazi ratione temporis u nadležnost Ustavnog suda, te kada se neopravdano trajanje postupka u najvećoj mjeri može pripisati ponašanju redovnih sudova. S druge strane, Ustavni sud smatra da nema povrede u odnosu na ostale aspekte prava na pravično suđenje iz člana II/3.e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije i prava na imovinu iz člana II/3.k) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 1. Protokola broj 1 uz Evropsku konvenciju za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda u situaciji kada su redovni sudovi za svoj zaključak o neosnovanosti navoda apelanata dali detaljne, jasne i logične razloge za primjenu relevantnog prava, a takva obrazloženja Ustavni sud ne smatra proizvoljnim.
Pravo na ličnu slobodu i sigurnost
SUDSKA PRAKSA BOSNE I HERCEGOVINE
Pravo na ličnu slobodu i sigurnost
Postoji kršenje prava iz člana II/3.d) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 5. stav 1.e. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, budući da je apelantica lišena slobode u smislu Zakona o osnovama socijalne zaštite, zaštite civilnih žrtava rata i zaštite porodice s djecom i Zakona o socijalnoj zaštiti, zaštiti civilnih žrtava rata i zaštiti porodice s djecom, te smještena u Zavod za zbrinjavanje mentalno invalidnih lica. Naime, time nije ispunjen zahtjev „zakonitosti“ u smislu Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, pri činjenici da Zakon o zaštiti lica sa duševnim smetnjama definiše mogućnost, uslove, način i postupak zadržavanja, odnosno pritvaranja lica s mentalnim poremećajima koji nije primijenjen u konkretnom slučaju. Takođe, postoji kršenje člana 5. stav 4. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda kada o apelanticinom prisilnom smještaju, odnosno produženju prisilnog smještaja odluku nikada nije donio sud, niti neki drugi nezavisni organ.
Troškovi spora
PROCESNO PRAVO
Troškovi spora
Kada je tuženi odmah po prijemu tužbe dostavio odgovor na tužbu u kome je priznao tužbeni zahtev u celini, to tuženi nije dao povoda za tužbu pa je tužilac dužan da tuženom naknadi troškove postupka.
Raskid ugovora o zakupu zbog neplaćanja zakupnine
SUDSKA PRAKSA CRNE GORE
Raskid ugovora o zakupu zbog neplaćanja zakupnine
Neplaćanje zakupnine u ugovorenom roku ne predstavlja bitan sastojak ugovora o zakupu zbog kojeg se ugovor raskida po samom zakonu.
Kazna maloljetničkog zatvora u Republici Srpskoj
UDK: 343.26-053.6(497.6)
KAZNA MALOLJETNIČKOG ZATVORA U REPUBLICI SRPSKOJ
Doc. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmena za djecu Republike Srpske i docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Prof. dr Dragan Jovašević, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Nišu.
Rezime: U sistemu maloljetničkih krivičnih sankcija, gdje preovladavaju vaspitne mjere, novi Zakon o zaštiti i postupanju sa djecom i maloljetnicima u krivičnom postupku u Republici Srpskoj iz 2010. godine propisuje i posebnu vrstu kazne – kaznu maloljetničkog zatvora. To je najteža vrsta maloljetničkih krivičnih sankcija koja se ne može izreći svakom maloljetniku niti za svako učinjeno krivično djelo. O pojmu, karakteristikama, uslovima propisivanja i izricanja, te primjeni ove kazne sa teorijskog i praktičnog aspekta govori se u ovom radu.
Ključne riječi: zakon, maloljetnik, krivično djelo, krivica, kazna, maloljetnički zatvor, sud.