Nepuno radno vreme kao fleksibilni oblik rada
UDK: 331.573(497.11)
331.312.82(497.11)
NEPUNO RADNO VREME KAO FLEKSIBILNI OBLIK RADA
Dr Vesna Bilbija, savetnik, Upravni sud Republike Srbije, Odeljenje u Novom Sadu.
Rezime: Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o radu iz jula 2014. godine, izvršeno je noveliranje velikog broja odredaba. U Obrazloženju Predloga zakona, pored ostalog, istaknuta je potreba za obezbeđivanje pravnog okvira za fleksibilnije regulisanje odnosa između poslodavaca i zaposlenih, kojima se obezbeđuje zadovoljavanje potreba zaposlenih i poslodavaca u uređivanju njihovih međusobnih odnosa, a u cilju podsticanja zapošljavanja i smanjenja rada “na crno“. U proteklih dvadesetak godina, usled velikih promena u oblasti svetske ekonomije, društvenih, tehnoloških i drugih uslova u kojima se odvija rad, menja se i način odvijanja radnih odnosa. Destabilizuju se klasični, stalni radni odnosi, a sve više se primenjuju tzv. fleksibilne forme.
U fleksibilne oblike radnog angažovanja spadaju: 1) rad sa nepunim radnim vremenom; 2) rad na određeno vreme; 3) privremeni i povremeni poslovi, 4) rad kod kuće i rad na daljinu, 5) privremeno ustupanje radnika preko agencija, 6) samozapošljavanje (pri čemu se radi za određenog poslodavca), 7) rad kod poslodavca po osnovu građansko-pravnih ugovora.
Tema ovog rada je zakonsko uređenje nepunog radnog vremena u Republici Srbiji i izazovi u primeni ovog fleksibilnog oblika radnog angažovanja.
Ključne reči: fleksibilni oblici rada, nepuno radno vreme, radnopravni položaj žene, rad “na crno“, nezaposlenost.
Primena definicije naselja prema Zakonu o bezbednosti saobraćaja na putevima
UDK: 351.81(497.11)
656.1:625.712(497.11)
PRIMENA DEFINICIJE NASELJA PREMA ZAKONU O BEZBEDNOSTI SAOBRAĆAJA NA PUTEVIMA
Vladimir V. Miljević, advokatski pripravnik u Beogradu.
Rezime: Pitanje postojanja naselja u jednoj konkretnoj situaciji, koja je predmet određenog postupka, često može da bude od presudnog značaja. Okolnost (ne)postojanja naselja odlučna je činjenica, jer se upravo na osnovu nje dalje utvrđuje, prilagođenost brzine kretanja vozila konkretnoj situaciji. Stoga je pravilan odnos prema pojmu naselja veoma bitan za donošenje pravične i zakonite odluke. Od ishoda poređenja, u postupku utvrđene brzine kretanja konkretnog vozila, sa ograničenjem dozvoljene brzine na putu kojim se vozilo kretalo, zavisi i to da li je vozač vozio prilagođenom brzinom ili ne (na putevima u Republici Srbiji, opšte ograničenje u naselju iznosi 50 kmh, naspram opšteg ograničenja van naselja koje iznosi 80 kmh). Primećujemo, da su u pitanju razlike u brzinama, koje nisu zanemarljive. Naselje, kao pojam, predstavlja složen skup, koji u sebi sadrži četiri važna elementa. Ovi elementi (izgrađenost, funkcionalna objedinjenost, namena za život i rad stanovnika i odgovarajući znak), samo u slučaju kumulativnog postojanja mogu da ispune uslove, da se određeni prostor smatra naseljem. Iz tog razloga, u praksi je potrebno utvrditi znatan korpus činjenica, svakako znatno veći od pukog ispitivanja, da li je na određenom mestu postojao znak ili ne. Početi od utvrđivanja postojanja znaka za naselje, bilo bi isto, kao kada bi se u krivičnom postupku počelo od utvrđivanja krivice optuženog, bez prethodnog ispitivanja, redosledom propisanih elemenata krivičnog dela koji prethode utvrđivanju krivice (radnje, predviđenosti u zakonu i osnova koji isključuju protivpravnost). Stoga je i kod ispitivanja postojanja naselja, nužno potrebna ,,postepenost”, što podrazumeva potrebu, da se proveri postojanje svih zakonom predviđenih elemenata naselja i to po redosledu koji je naveden u Zakonu. Samo svestranim ispitivanjem postojanja apsolutno svih zakonom predviđenih elemenata naselja, može se sa izvesnošću izvesti pravilan zaključak o tome, da li je određeno mesto bilo naselje ili ne.
Nadamo se da će ovaj rad ohrabriti sve pravnike praktičare da u svom radu okolnosti postojanja naselja posvete zasluženo mesto, u svim postupcima gde se pitanje postojanja naselja bude ukazalo.
Ključne reči: naselje, naseljeno mesto, saobraćajna nezgoda, ograničenje brzine, saobraćajni znak, saobraćajna signalizacija, uviđaj, veštačenje, odgovornost upravljača puta.
Pokretanje upravnog postupka i troškovi u novom Zakonu o opštem upravnom postupku
UDK: 342.9:35.077.3(497.11)
POKRETANJE UPRAVNOG POSTUPKA I TROŠKOVI U NOVOM ZAKONU O OPŠTEM UPRAVNOM POSTUPKU
Ljubodrag Pljakić, sudija Vrhovnog kasacionog suda u penziji.
Rezime: Novi ZUP je tek drugi procesni zakon ove vrste posle Drugog svetskog rata. Sadrži značajne novine koje su u funkciji osnovne svrhe i cilja Zakona da se stranci u upravnom postupku omogući da što lakše ostvari svoja prava i pravne interese, a da to ne bude na štetu trećih lica i u suprotnosti sa javnim interesom.
U tom pravcu, razrađene su i odredbe o samom pokretanju upravnog postupka i o troškovima postupka. Rešenja o troškovima upravnog postupka su vrlo značajna ne samo za ostvarenje materijalnih efekata stranke, već važnije od toga što se uvažava dostojanstvo stranke koje, iako proklamovano u pojedinim posebnim procesnim zakonima, ipak nije našlo potvrdu i u praksi.
Stoga očekujemo da će i upravna i upravnosudska praksa kroz tumačenje novog ZUP-a, uz obučene kadrove u organima uprave i pripremljene sudije Upravnog suda za primenu ovog zakona, pronaći prava rešenja da se postavljeni ciljevi Zakona i ostvare.
Ključne reči: novi ZUP, prethodni ZUP, pravni položaj stranke, pokretanje upravnog postupka, troškovi postupka.
Nadležnost za vođenje prekršajnog postupka
USTAVNO PRAVO
Nadležnost za vođenje prekršajnog postupka
Zakon o prekršajima, kojim se uređuje vođenje prekršajnog postupka, ne predviđa više mogućnost da u bilo kom slučaju, sem izuzetka izričito utvrđenog tim zakonom, prvostepeni postupak vodi bilo koji drugi organ sem prekršajnog suda.
Pravo zaposlenog na naknadu štete zbog nezakonitog otkaza ugovora o radu
USTAVNO PRAVO
Pravo zaposlenog na naknadu štete zbog nezakonitog otkaza ugovora o radu
Samo postojanje pravnosnažne sudske odluke kojom je utvrđeno da je zaposlenom nezakonito prestao radni odnos, zaposlenom automatski daje pravo na naknadu štete u visini izgubljene zarade i drugih primanja koja mu pripadaju po zakonu, opštem aktu i ugovoru o radu, uz uplatu pripadajućih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje.
Nevažnost sporazuma kojim se zaposleni odriču prava da sudskim putem ostvare svoja potraživanja iz radnog odnosa
USTAVNO PRAVO
Nevažnost sporazuma kojim se zaposleni odriču prava da sudskim putem ostvare svoja potraživanja iz radnog odnosa
Sporazumi kojim se zaposleni odriču prava da sudskim putem ostvare svoja potraživanja iz radnog odnosa, nisu pravno valjani sa stanovišta odredbe člana 60. stav 4. Ustava, kojom se jemči da se zaposleni ne može odreći zarade kao pravične naknade za rad i pravne zaštite za slučaj prestanka radnog odnosa, u koju spada i pravo zaposlenog da traži od poslodavca isplatu svih zarada koje su ostvarene do dana prestanka radnog odnosa.
Nematerijalna šteta za pretrpljene duševne bolove zbog povrede sloboda i prava ličnosti
USTAVNO PRAVO
Nematerijalna šteta za pretrpljene duševne bolove zbog povrede sloboda i prava ličnosti
Nematerijalna šteta za pretrpljene duševne bolove zbog povrede sloboda i prava ličnosti, po pravilu, ima iste pojavne oblike kao i drugi vidovi nematerijalne štete iz člana 200. ZOO, kao što su pretrpljeni fizički bolovi, pretrpljeni duševni bolovi zbog umanjenja životne aktivnosti i naruženosti i pretrpljeni strah, ali to ne znači da ovaj oblik nematerijalne štete ne može imati druge posebne pojavne oblike, kao što su povreda ugleda i časti, ali to oštećeni kao tužilac mora dokazati u svakom konkretnom slučaju.
Pravo na naknadu štete zbog objavljivanja informacija čije je objavljivanje zabranjeno
USTAVNO PRAVO
Pravo na naknadu štete zbog objavljivanja informacija čije je objavljivanje zabranjeno
Lice na koje se odnosi informacija čije je objavljivanje u skladu sa zakonom zabranjeno, a koje zbog njenog objavljivanja trpi štetu, ima pravo na naknadu materijalne i nematerijalne štete u skladu sa opštim propisima i odredbama Zakona o javnom informisanju i medijima, nezavisno od drugih sredstava pravne zaštite koja tom licu stoje na raspolaganju u skladu sa odredbama ovog zakona, a pravo na naknadu štete ima i lice kojem nije objavljen odgovor, ispravka ili druga informacija čije je objavljivanje naloženo odlukom nadležnog suda, a koje zbog neobjavljivanja trpi štetu.
Odgovornost države za štetu koju njeni organi prouzrokuju trećem licu u vršenju ili u vezi sa vršenjem zakonom poverenih ovlašćenja
USTAVNO PRAVO
Odgovornost države za štetu koju njeni organi prouzrokuju trećem licu u vršenju ili u vezi sa vršenjem zakonom poverenih ovlašćenja
Utvrđivanje odgovornosti Republike Srbije za štetu koju njeni organi prouzrokuju trećem licu u vršenju ili u vezi sa vršenjem zakonom poverenih ovlašćenja, može biti predmet sudskog postupka za naknadu tako pričinjene štete, a ne prekršajnog postupka.
Naknada za eksproprisanu nepokretnost
USTAVNO PRAVO
Naknada za eksproprisanu nepokretnost
Zakon o eksproprijaciji ne daje mogućnost da se kao naknada za eksproprisanu nepokretnost odredi pravo gradnje na građevinskom zemljištu, već se naknada određuje u novcu ili davanjem druge nepokretnosti u svojinu ili na korišćenje.