SEKSUALNI DELIKTI UČINJENI PREMA DECI U KRIMINALNOM (KAZNITELNOM) ZAKONIKU ZA KNJAŽEVSTVO SRBIJU OD 1860. GODINE

NEDOUMICE

KRIVIČNO PRAVO

UDK: 343.541/.546-053.2/.8(497.11)“18″
COBISS.SR-ID 108194313

SEKSUALNI DELIKTI UČINJENI PREMA DECI U KRIMINALNOM (KAZNITELNOM) ZAKONIKU ZA KNJAŽEVSTVO SRBIJU OD 1860. GODINE

* Dr Marko Milović, advokat u Beogradu.

Rezime: Nakon dugotrajnog zakonodavnog vakuuma – praznine zbog petovekovne turske okupacije, koja je faktički trajala od Dušanovog zakonika (donetog 1349. i 1354. godine), Srbija je dobila za tadašnje prilike moderan krivični zakonik. U ovom zakoniku krivična dela protiv polne slobode su bila uređena na takođe jedan moderan način, shodno shvatanjima tog vremena i moralnim načelima koja su tada bila preovlađujuća (za prilike sredine 19. veka). U okviru poglavlja XX i XXI ovog zakonika je prvi put nedvosmisleno pružena krivičnopravna zaštita deci u sferi seksualnih odnosa kroz krivična dela silovanja (paragraf 191), blud sa licem koje nije navršilo petnaest godina (paragraf 201), blud zloupotrebom poverenja (paragraf 205), i podvođenje dece radi vršenja bluda (paragraf 208). U radu je dat osvrt na ove paragrafe, uz primere iz malobrojne sudske prakse koji na najbolji način oslikavaju tadašnja shvatanja seksualnih delikata uopšte, a i prema maloletnim licima. Inače, navedena zakonska rešenja su dala osnovu kako u pogledu samih inkriminacija (naročito kada je reč o krivičnom delu silovanja), tako i u pogledu zaprećenih kazni (s određenim varijacijama) za kasnije krivične zakone(nike), sve do važećeg Krivičnog zakonika Srbije iz 2005. godine.

Ključne reči: Kaznitelni zakonik, Knjaževina Srbija, blud, silovanje, obljuba, deca.

ISTORIJSKI OSVRT NA KRIVIČNOPRAVNU ZAŠTITU DECE U OBLASTI SEKSUALNIH ODNOSA U SRPSKOM PRAVU

OGLEDI

KRIVIČNO PRAVO

UDK: 343.541/.546(497.11)(091)
COBISS.SR-ID 76108809

ISTORIJSKI OSVRT NA KRIVIČNOPRAVNU ZAŠTITU DECE U OBLASTI SEKSUALNIH ODNOSA U SRPSKOM PRAVU
* Dr Marko Milović, advokat u Beogradu.

Rezime: Tema ovog rada obuhvata period od stvaranja srednjovekovne srpske države, pa do donošenja Krivičnog (Kaznitelnog) zakonika Kneževine Srbije iz 1860. godine. Imamo veoma malo istorijskih izvora i zakona koji su se bavili uopšte seksualnim deliktima, a pogotovo kada su učinjena prema deci. Postojala su ubeđenja, kako u srednjem veku tako i kasnije, da seksualni delikti prema deci nisu ni postojali jer bi to bilo nerazumno i kosilo se sa “zdravim razumom“. U radu je dat osvrt na smisao pojedinih odredbi Dušanovog zakonika u vezi sa određenim krivičnim delima protiv morala. Ukazano je i na prilike u Srbiji u vreme i nakon podizanja Prvog srpskog ustanka, kao i na tadašnje zakone koji su se odnosili na krivična dela protiv seksualnog morala (od kojih se neki nisu ni primenjivali ili je to bilo veoma retko), te retke sudske odluke u kojima se govori o seksualnim napadima – “bludu“ i silovanju učinjenim prema maloletnim licima i deci.

Ključne reči: srednji vek, Dušanov zakonik, Prvi srpski ustanak, Karađorđe, Knjaz Miloš, seksualni delikti, silovanje, blud, deca.

OBLICI SAUČESNIŠTVA I UČEŠĆA U IZVRŠENJU SEKSUALNIH DELIKATA SA DECOM

ISKORIŠĆAVANJE RAČUNARSKE MREŽE ILI KOMUNIKACIJE DRUGIM TEHNIČKIM SREDSTVIMA ZA IZVRŠENJE KRIVIČNIH DELA PROTIV POLNE SLOBODE PREMA MALOLETNOM LICU (MANJKAVOSTI I DILEME)

TEMA BROJA

KRIVIČNO PRAVO

UDK: 343.541-053.2/.6
077:343.98
COBISS.SR-ID 59994121

ISKORIŠĆAVANJE RAČUNARSKE MREŽE ILI KOMUNIKACIJE DRUGIM TEHNIČKIM SREDSTVIMA
ZA IZVRŠENJE KRIVIČNIH DELA PROTIV POLNE SLOBODE PREMA MALOLETNOM LICU
(MANJKAVOSTI I DILEME)
* Dr Marko Milović, advokat u Beogradu.

Rezime: Ovo relativno novije krivično delo egzistira od 2009. godine, sa donošenjem ZID KZ, a za uvođenje u naše krivično zakonodavstvo formalni osnov je bila ratifikacija Konvencije Saveta Evrope o zaštiti dece od seksualnog iskorišćavanja i seksualnog zlostavljanja. Razvoj tehnike i tehnologije, pored niza pozitivnih stvari, omogućio je i mnogobrojne zloupotrebe, koje su naročito vidljive kada je u pitanju mlađa populacija (maloletnici i deca) u sferi seksualnih odnosa. Ovom inkriminacijom se nastojalo da se maloletnicima i deci pruži zaštita u tom smislu, ali postojeće zakonsko rešenje sadrži određene manjkavosti i dileme, koje su u osnovi tema ovog rada.

Ključne reči: maloletnici, deca, krivična dela protiv polne slobode, Konvencija, računarska mreža.

Kriminološki aspekti nasilja i diskriminacije nad djecom školske dobi u Bosni i Hercegovini

UDK: 343.59-057.874(497.6)
343.8:[343.59:373(497.6)

KRIMINOLOŠKI ASPEKTI NASILJA I DISKRIMINACIJE NAD DJECOM ŠKOLSKE DOBI U BOSNI I HERCEGOVINI
Prof. dr Osman Jašarević, vanredni profesor, Pravni fakultet Univerziteta u Travniku.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor Fakulteta pravnih nauka Panevropskog univerziteta “Apeiron” u Banjoj Luci.
Farah Fazlagić, Bechler.

Rezime: Manje-više svi oblici nasilja su u određenom smislu devijantna, delinkventna ponašanja, odnosno akti nasilja. Nasilje predstavlja vrlo drsku i bezobzirnu primjenu fizičke sile, psihičke i druge protivpravne prijetnje u smislu protivzakonitog povrjeđivanja čovjeka i građanina. Nasilje se najčešće manifestuje na ulici, na poslu, sportskim terenima, priredbama i drugim javnim skupovima, u porodici, obdaništima, osmogodišnjim i srednjim školama, među djecom školske dobi i vršnjacima.
Akti nasilja se manifestuju u vidu krvnih delikata, porodičnog nasilja, delikta protiv čovječnosti, terorizma, zatim u vidu političke delinkvencije (politička ubistva) i dr. Bitna obilježja nasilja su sklonost ka iživljavanju i drskom ponašanju, bez razumnog povoda na prinuđivanje drugog da trpi takvo ponašanje, čime se teško vrijeđa njegovo dostojanstvo, ugled ili ugrožava fizički integritet.
Diskriminacija je svako razlikovanje, isključenje ili ograničenje provedeno na osnovu pola, vjere, rase u smislu ograničavanja prava, podjela prema različitim osobinama, pravnoj nejednakosti u međunarodnim odnosima ili diskriminacija ljudskih prava i osnovnih sloboda na političkom, ekonomskom, socijalnom, kulturnom, građanskom ili bilo kojem drugom planu.

Ključne riječi: nasilje – diskriminacija, devijantno ponašanje, nasilnik – diskriminator, djeca – vršnjaci, škola, prevencija.