SEKSUALNI DELIKTI UČINJENI PREMA DECI U KRIMINALNOM (KAZNITELNOM) ZAKONIKU ZA KNJAŽEVSTVO SRBIJU OD 1860. GODINE

NEDOUMICE

KRIVIČNO PRAVO

UDK: 343.541/.546-053.2/.8(497.11)“18″
COBISS.SR-ID 108194313

SEKSUALNI DELIKTI UČINJENI PREMA DECI U KRIMINALNOM (KAZNITELNOM) ZAKONIKU ZA KNJAŽEVSTVO SRBIJU OD 1860. GODINE

* Dr Marko Milović, advokat u Beogradu.

Rezime: Nakon dugotrajnog zakonodavnog vakuuma – praznine zbog petovekovne turske okupacije, koja je faktički trajala od Dušanovog zakonika (donetog 1349. i 1354. godine), Srbija je dobila za tadašnje prilike moderan krivični zakonik. U ovom zakoniku krivična dela protiv polne slobode su bila uređena na takođe jedan moderan način, shodno shvatanjima tog vremena i moralnim načelima koja su tada bila preovlađujuća (za prilike sredine 19. veka). U okviru poglavlja XX i XXI ovog zakonika je prvi put nedvosmisleno pružena krivičnopravna zaštita deci u sferi seksualnih odnosa kroz krivična dela silovanja (paragraf 191), blud sa licem koje nije navršilo petnaest godina (paragraf 201), blud zloupotrebom poverenja (paragraf 205), i podvođenje dece radi vršenja bluda (paragraf 208). U radu je dat osvrt na ove paragrafe, uz primere iz malobrojne sudske prakse koji na najbolji način oslikavaju tadašnja shvatanja seksualnih delikata uopšte, a i prema maloletnim licima. Inače, navedena zakonska rešenja su dala osnovu kako u pogledu samih inkriminacija (naročito kada je reč o krivičnom delu silovanja), tako i u pogledu zaprećenih kazni (s određenim varijacijama) za kasnije krivične zakone(nike), sve do važećeg Krivičnog zakonika Srbije iz 2005. godine.

Ključne reči: Kaznitelni zakonik, Knjaževina Srbija, blud, silovanje, obljuba, deca.

ISTORIJSKI OSVRT NA KRIVIČNOPRAVNU ZAŠTITU DECE U OBLASTI SEKSUALNIH ODNOSA U SRPSKOM PRAVU

OGLEDI

KRIVIČNO PRAVO

UDK: 343.541/.546(497.11)(091)
COBISS.SR-ID 76108809

ISTORIJSKI OSVRT NA KRIVIČNOPRAVNU ZAŠTITU DECE U OBLASTI SEKSUALNIH ODNOSA U SRPSKOM PRAVU
* Dr Marko Milović, advokat u Beogradu.

Rezime: Tema ovog rada obuhvata period od stvaranja srednjovekovne srpske države, pa do donošenja Krivičnog (Kaznitelnog) zakonika Kneževine Srbije iz 1860. godine. Imamo veoma malo istorijskih izvora i zakona koji su se bavili uopšte seksualnim deliktima, a pogotovo kada su učinjena prema deci. Postojala su ubeđenja, kako u srednjem veku tako i kasnije, da seksualni delikti prema deci nisu ni postojali jer bi to bilo nerazumno i kosilo se sa “zdravim razumom“. U radu je dat osvrt na smisao pojedinih odredbi Dušanovog zakonika u vezi sa određenim krivičnim delima protiv morala. Ukazano je i na prilike u Srbiji u vreme i nakon podizanja Prvog srpskog ustanka, kao i na tadašnje zakone koji su se odnosili na krivična dela protiv seksualnog morala (od kojih se neki nisu ni primenjivali ili je to bilo veoma retko), te retke sudske odluke u kojima se govori o seksualnim napadima – “bludu“ i silovanju učinjenim prema maloletnim licima i deci.

Ključne reči: srednji vek, Dušanov zakonik, Prvi srpski ustanak, Karađorđe, Knjaz Miloš, seksualni delikti, silovanje, blud, deca.