Sadržina pismene izjave zaposlenog o otkazu ugovora o radu
RADNO PRAVO
Sadržina pismene izjave zaposlenog o otkazu ugovora o radu
Sadržina pismene izjave zaposlenog o otkazu ugovora o radu koju upućuje poslodavcu mora biti jasna, kategorična i nedvosmislena.
Status žena zatvorenih i pritvorenih u Bosni i Hercegovini
UDK: 343.261-055.2(497.6)
STATUS ŽENA ZATVORENIH I PRITVORENIH U BOSNI I HERCEGOVINI
Doc. dr Marina M. Simović, sekretar Ombudsmena za djecu Republike Srpske.
Mustafa Bisić, pomoćnik ministra u Ministarstvu pravde BiH.
Mr Amar Bisić, dipl. pravnik.
Adis Drnda, Državna agencija za istrage i zaštitu BiH.
Rezime: Položaj (status) osuđenih i pritvorenih žena u zavodskim ustanovama za vrijeme izdržavanja izrečene sankcije određuju korpus njihovih prava, povlastica (ili pogodnosti) i obaveza, te mogućnost njihovog disciplinskog kažnjavanja, kao i uslovi, način i postupak primjene sredstava prinude prema ovim licima. Kad je u pitanju Bosna i Hercegovina, ona je u svoj pravni sistem preuzela međunarodne standarde koji regulišu položaj žena u pritvorskim i zatvorskim ustanovama kao što su međunarodni dokumenti o ljudskim pravima, Evropska zatvorska pravila, preporuke Vijeća Evrope, Rezolucija Vijeća Evrope broj 1635 (2008. godine) o borbi protiv nasilja nad ženama, Konvencija Vijeća Evrope iz 2011. godine o prevenciji i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici (CETS broj 210, Konvencija iz Istanbula) i sporazumi koji štite položaj žena prilikom lišenja slobode.
Ključne riječi: žena, zatvor, pritvor, Bosna i Hercegovina, zakon.
Istinom se ne vređa ni sudija
PROCESNO PRAVO
Istinom se ne vređa ni sudija
Ne smatra se uvredljivim izražavanjem u podnesku kada stranka iznosi svoj sud o nekim činjenicama koje su se dogodile, ili koje ona tako vidi, odnosno, kada iznosi svoje slobodno mišljenje o nekim događajima za koje smatra da je njima bila ismejana i vređana od strane sudija.
Izvršenje presude
SUDSKA PRAKSA BOSNE I HERCEGOVINE
Izvršenje presude
Postoji povreda prava na pravično suđenje iz člana II/3e) Ustava Bosne i Hercegovine i člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda u situaciji kada Opštinski sud nije okončao predmetne izvršne postupke ni nakon gotovo osam, odnosno devet godina iako se izvršni postupak, prema izričitoj zakonskoj odredbi, smatra hitnim pri čemu apelanti svojim ponašanjem nisu uticali na dužinu postupaka, te kad se takvo neopravdano trajanje izvršnih postupaka može pripisati isključivo ponašanju Opštinskog suda.
Odbačene inicijative za ocenu ustavnosti zakona kojim su umanjene penzije
UDK: 364.35(497.11)
342.734(497.11)
ODBAČENE INICIJATIVE ZA OCENU USTAVNOSTI ZAKONA KOJIM SU UMANJENE PENZIJE
Prof. dr Zoran Ivošević, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta Union.
Rezime: Ustavni sud je objavio rešenje o odbacivanju inicijative za pokretanje postupka ocene ustavnosti Zakona o privremenom uređivanju načina isplate penzija. Ovo nemeritorno rešenje neobično je po tome što ga nije donelo osmočlano veće, koje takva rešenja inače donosi, već plenum Suda koji donosi meritorne odluke po okončanju postupka za ocenu ustavnosti osporenog zakona.
Ustavni sud ne spori da pravo na penziju i njenu visinu uređuje sistemski Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju, ali smatra da osporeni zakon ne zalazi u njegovo jurisdikciono polje zato što se bavi umanjenjem penzija radi finansijske održivosti penzijskog sistema.
Ustavni sud ne spori da pravo na penzijsko osiguranje spada u kategoriju ljudskih prava zajemčenih Ustavom, ali da sâmo pravo na penziju ne spada, pošto je Ustav u potpunosti prepustio zakonu uređivanje sadržine tog prava, pa stoga smatra da nije povređeno ustavno načelo da se dostignuti nivo ljudskih prava ne može smanjivati.
Ustavni sud ocenjuje da osporeni zakon ne narušava mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona, ali takav stav zasniva na potvrđenim međunarodnim ugovorima, ali ne i na našem Ustavu.
Ustavni sud ne smatra da je osporeni zakon u suprotnosti sa Evropskom socijalnom poveljom, iako ona obavezuje Srbiju da stepen socijalne sigurnosti održava na zadovoljavajućem nivou i postepeno podiže na viši nivo.
Ustavni sud zaključuje da osporeni zakon ne povređuje načelo zabrane diskriminacije na štetu penzionera kojima su penzije umanjene progresivno, za razliku od zaposlenih u javnom sektoru kojima su drugim zakonom plate umanjene linearno, kao i da diskriminacije nema ni između penzionera kojima jesu i kojima nisu penzije umanjene.
Ustavni sud smatra da penzionerima nije povređeno ustavno pravo na žalbu ili drugo pravno sredstvo time što su penzije umanjene samim zakonom, a ne pojedinačnim aktima zasnovanim na sistemskom zakonu, koje su mogli pobijati žalbom u upravnom postupku i tužbom u upravnom sporu.
Ovaj tekst kritički razmatra stavove iz rešenja Ustavnog suda i ispituje mogućnost obraćanja Evropskom sudu za ljudska prava.
Ključne reči: Ustavni sud, Ustav, zakon, međunarodni ugovor, penzije i njihovo umanjenje, ljudska prava, imovinska prava, diskriminacija, uskraćivanje prava na žalbu i druga pravna sredstva, Evropski sud za ljudska prava.
Oslobađanje od obaveze plaćanja sudske takse
PROCESNO PRAVO
Oslobađanje od obaveze plaćanja sudske takse
Za oslobađanje od obaveze plaćanje takse, sud ceni sve okolnosti, pa i ukupan prihod taksenog obveznika, ali i članova njegovog domaćinstva.
Utvrđivanje visine samodoprinosa
USTAVNO PRAVO
Utvrđivanje visine samodoprinosa
Visina obaveze po osnovu samodoprinosa mora biti srazmerna visini prihoda ili imovine obveznika samodoprinosa, pa se ne može utvrđivati u jednakom fiksnom iznosu na ostvarene zarade.
Tužba za utvrđenje isplatnog reda namirenja poverioca
PRIVREDNO PRAVO
Tužba za utvrđenje isplatnog reda namirenja poverioca
Kada tužilac tužbom traži da se utvrdi osnovanost njegovog potraživanja u četvrtom isplatnom redu, tada će sud takvu tužbu odbaciti kao nedozvoljenu.
Bitna povreda odredaba parničnog postupka
PROCESNO PRAVO
Bitna povreda odredaba parničnog postupka
Učinjena je bitna povreda parničnog postupka kada su u donošenju presude učestvovali sudije porotnici koji nisu sudelovali na glavnoj raspravi.
Izreka presude
PREKRŠAJNO PRAVO
Izreka presude
U izreci presude mora se tačno označiti prekršaj za koji je okrivljeni oglašen krivim.