Savremeno krivično pravo i mogućnosti politike suzbijanja kriminaliteta – trenutno stanje, perspektive i očekivanja (I deo)
UDK: 343.85(497.6)
SAVREMENO KRIVIČNO PRAVO I MOGUĆNOSTI POLITIKE SUZBIJANJA KRIMINALITETA – TRENUTNO STANJE, PERSPEKTIVE I OČEKIVANJA (I deo)
Doc. dr Sadmir Karović, docent za krivičnopravnu naučnu oblast, Pravni fakultet, Univerzitet u Travniku, zaposlen u Državnoj agenciji za istrage i zaštitu.
Prof. dr Marina M. Simović, sekretar u Ombudsmanu za djecu Republike Srpske i vanredni profesor na Fakultetu pravnih nauka Panevropskog univerziteta „Apeiron“ u Banjoj Luci.
Rezime: U ovom radu autori apostrofiraju preventivno-zaštitnu funkciju savremenog krivičnog prava na planu krivičnopravnog suzbijanja kriminaliteta kao pravnog realiteta i složene društvene pojave koja je vjerni pratilac čovjeka od njegovog nastanka do danas kao i vanpravne oblike suprotstavljanja ovom fenomenu. Reakcija i odgovor čovjeka/društva u odnosu na kriminalitet u različitim periodima ljudske istorije su se mijenjali i prilagođavali realnim društvenim, političkim, ekonomskim, kulturološkim i drugim uslovima i okolnostima koje su uticale i imale presudan značaj na nastanak i ekspanziju različitih pojavnih oblika kriminaliteta. Politika suzbijanja kriminaliteta kao sveukupnost mjera i radnji u borbi protiv kriminaliteta predstavlja odgovor na različite oblike kriminaliteta, uvažavajući posebno specifične oblike organizovanog kriminaliteta kao pošasti savremenog doba. Također, međunarodna komponenta kriminaliteta potvrđuje tezu da ovaj fenomen po svojoj prirodi, organizovanosti, obimu, dinamici, pojavnim oblicima i drugim specifičnostima prevazilazi nacionalne granice i predstavlja globalni/svjetski problem koji zavređuje posebnu pažnju naučno-stručne javnosti. Praktično je i nemoguće promatrati vladavinu prava bez efikasne i energične institucionalne i vaninstitucionalne (društvene) borbe protiv svih oblika kriminaliteta kako na nacionalnom, tako i na međunarodnom nivou. Reformski procesi savremenog krivičnog prava (materijalnog i procesnog) prije svega usmjereni su na efikasnost krivičnog postupka kao i efikasnu i energičnu borbu protiv svih oblika kriminaliteta.
Ključne riječi: suzbijanje kriminaliteta, krivično djelo, krivično pravo.
Davanje lažnog iskaza
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Davanje lažnog iskaza
Krivično delo davanje lažnog iskaza čini i lice koje kao stranka u upravnom postupku da lažan iskaz, na osnovu koga je zasnovana odluka donesena u upravnom postupku.
Nedozvoljen prelaz državne granice i krijumčarenje ljudi
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Nedozvoljen prelaz državne granice i krijumčarenje ljudi
Da bi postojalo navedeno krivično delo optužnica i izreka prvostepene presude moraju da sadrže opis namere odlaska migranata u stranu državu što predstavlja tranzit.
Nadležnost za odlučivanje o tužbenom zahtevu da se prekine sa obmanjujućim oglašavanjem video-reklamom
UPRAVNO PRAVO
Nadležnost za odlučivanje o tužbenom zahtevu da se prekine sa obmanjujućim oglašavanjem video-reklamom
Za odlučivanje o tužbenom zahtevu da tuženi prekine sa obmanjujućim oglašavanjem video-reklamom, stvarno je nadležan osnovni sud, a ne Upravni sud.
Odluka o prestanku mandata odbornika
UPRAVNO PRAVO
Odluka o prestanku mandata odbornika
O prestanku mandata odbornika u skupštini jedinice lokalne samouprave donosi se odluka koja mora biti obrazložena i mora sadržati zakonski osnov prestanka mandata odbornika pre isteka vremena na koje je izabran.
Odbacivanje tužbe
PROCESNO PRAVO
Odbacivanje tužbe
Ako je tužba podneta protiv lica koje je preminulo pre njenog podnošenja, tada se radi o stranci koja nije mogla da učestvuje u postupku, pa se tužba ima odbaciti.
Ugovaranje zatezne kamate
OBLIGACIONO PRAVO
Ugovaranje zatezne kamate
Svako ugovaranje visine stope zatezne kamate je ništavo, jer je protivno imperativnim pozitivnim propisima, kojima je zatezna kamata regulisana.
Odluka o troškovima parničnog postupka
USTAVNO PRAVO
Odluka o troškovima parničnog postupka
Ako stranka delimično uspe u parnici, sud može s obzirom na postignuti uspeh odrediti da svaka stranka snosi svoje troškove.
Zakon o javnom redu i miru – Ometanje službenog lica u vršenju službene dužnosti – član 23. stav 1. ZJRM
KRIVIČNO PRAVO
POSEBNI ZAKONI
Zakon o javnom redu i miru
Ometanje službenog lica u vršenju službene dužnosti – član 23. stav 1. ZJRM
Kada su policijski službenici zaustavili vozilo okrivljenog radi kontrole i pregleda vozila, a okrivljeni se sa vozilom udaljio sa lica mesta, ne radi se o ometanju službenog lica u vršenju službene dužnosti „na drugi način“ shodno članu 23. stav 1. Zakona o javnom redu i miru već se radi o prekršaju iz člana 306. stav 4. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.
Naknada za noćni rad i rad u dane državnih i vjerskih praznika
SUDSKA PRAKSA CRNE GORE
Naknada za noćni rad i rad u dane državnih i vjerskih praznika
Minuli rad ne može ulaziti u osnovicu za obračun naknade za noćni rad i rad u dane državnih i vjerskih praznika.