Namesnički ustav Kneževine Srbije – koren upravnog sudstva u Srbiji
UDK: 342.4(497.11)“1869″
NAMESNIČKI USTAV KNEŽEVINE SRBIJE – KOREN UPRAVNOG SUDSTVA U SRBIJI
Ljubodrag Pljakić, sudija Vrhovnog suda Srbije, u penziji.
Rezime: Godine 2019. se navršilo 150 godina postojanja upravnog sudstva u pravnom sistemu države Srbije.
Lep jubilej koji stvara obavezu, ali čini i zadovoljstvo da se govori o počecima rada upravnog sudstva. A počeci se vezuju upravo za donošenje Ustava Kneževine Srbije 1869. godine, kojim je uveden u pravni sistem Državni savet, kao deo izvršne vlasti, ali njen nezavisan deo. On je odlučivao o zakonitosti administrativnih akata po ugledu na francuski model državnog saveta. Sve do Drugog svetskog rata upravno sudstvo je funkcionisalo po francuskom modelu kontrole administrativnih akata.
Posle usvajanja Ustava, 1870. godine je donet Zakon o poslovnom redu, kojim su predviđena pravila ponašanja i reda pri donošenju odluka u Državnom savetu.
Donošenjem Ustava i Zakona stvaraju se koreni upravnosudske zaštite prava i pravnih interesa građana i pravnih interesa pravnih lica u Srbiji.
Referat sadrži kritički odnos u odnosu na rešenja iz Ustava i Zakona, ali i poglavlje o političkim prilikama u Srbiji u to vreme što doprinosi boljem razumevanju vremena u kome su ovi važni dokumenti doneti.
Ključne reči: Namesnički ustav, političke prilike, Državni savet, pravila postupanja, žalba, ministar.
Prevara
KRIVIČNO PRAVO
MATERIJALNO PRAVO
Prevara
Krivično delo prevare, po svojoj pravnoj prirodi i načinu kako je biće krivičnog dela određeno u zakonu, može se izvršiti samo sa direktnim umišljajem.
Produženje radnog odnosa nastavniku visokoškolske ustanove
USTAVNO PRAVO
Produženje radnog odnosa nastavniku visokoškolske ustanove
Da bi nastavniku u zvanju redovnog profesora mogao da se produži radni odnos, potrebno je da je u periodu od sticanja tog zvanja do odlučivanja o produžetku radnog odnosa ostvario rezultate jednake onima koji su potrebni za izbor u navedeno zvanje i da ima najmanje 20 godina radnog iskustva u visokom obrazovanju.
Pravo policijskog službenika na naknadu troškova prevoza za dolazak i odlazak sa posla
USTAVNO PRAVO
Pravo policijskog službenika na naknadu troškova prevoza za dolazak i odlazak sa posla
Policijski službenik ima pravo na naknadu troškova prevoza samo u situaciji kada su ti troškovi stvarno postojali, ali se zahtev za naknadu troškova ne može odbiti uz obrazloženje da podnosilac zahteva nije dostavio dokaze o postojanju stvarnih troškova prevoza, ako od njega prethodno nije zahtevano da to učini.
Jači pravni osnov za sticanje prava svojine u slučaju višestruke prodaje iste nepokretnosti
STVARNO PRAVO
Jači pravni osnov za sticanje prava svojine u slučaju višestruke prodaje iste nepokretnosti
Kod višestrukog otuđenja iste nepokretnosti savesni sticalac ima jači pravni osnov za sticanje prava svojine u odnosu na nesavesnog sticaoca i u slučaju kada je nepokretnost predata u državinu nesavesnom sticaocu.
Presuda zbog izostanka
PROCESNO PRAVO
Presuda zbog izostanka
Nema smetnji za donošenje presude zbog izostanka zbog pada na neočišćenoj od leda javnoj površini.
Odgovornost Republike Srbije za obaveze škole
OBLIGACIONO PRAVO
Odgovornost Republike Srbije za obaveze škole
Pošto se nad javnom ustanovom – školom, kao izvršnim dužnikom, ne može sprovesti izvršni postupak radi naplate potraživanja, niti se može pokrenuti stečajni postupak, u takvoj situaciji Republika Srbija je, kao osnivač školedužnika, solidarno odgovorna za njene obaveze.
Teret dokazivanja u postupku radi duga
PROCESNO PRAVO
Teret dokazivanja u postupku radi duga
Kada se tužbenim zahtevom traži od tuženika isplata duga koji je nastao korišćenjem „Pika kartice“ tužilac je dužan da dokaže strukturu i visinu duga.
Prenos hipoteke na drugo lice
STVARNO PRAVO
Prenos hipoteke na drugo lice
Hipoteka se može preneti na drugog samo zajedno sa prenosom potraživanja koje je tom hipotekom obezbeđeno, a hipotekarni dužnik ne sme da smanjuje vrednost hipotekovane nepokretnosti.
Tužba za utvrđenje krivice za raskid ugovora
OBLIGACIONO PRAVO
Tužba za utvrđenje krivice za raskid ugovora
Ne može se podneti tužba za utvrđenje krivice jedne ugovorne strane za raskid ugovora.