Ocenjivanje ustavnosti i zakonitosti opštih akata koji su prestali da važe
USTAVNO PRAVO
Ocenjivanje ustavnosti i zakonitosti opštih akata koji su prestali da važe
Ustavni sud može oceniti saglasnost zakona i drugih opštih akata sa Ustavom i opštih akata sa zakonom i po prestanku njihovog važenja ako je postupak ocene ustavnosti pokrenut u roku od šest meseci od prestanka njihovog važenja.
Raspuštanje skupštine opštine i raspisivanje izbora za odbornike
USTAVNO PRAVO
Raspuštanje skupštine opštine i raspisivanje izbora za odbornike
Predsednik Narodne skupštine raspisuje izbore za odbornike u roku od dva meseca od stupanja na snagu odluke o raspuštanju skupštine jedinice lokalne samouprave.
Odbačene inicijative za ocenu ustavnosti zakona kojim su umanjene penzije
UDK: 364.35(497.11)
342.734(497.11)
ODBAČENE INICIJATIVE ZA OCENU USTAVNOSTI ZAKONA KOJIM SU UMANJENE PENZIJE
Prof. dr Zoran Ivošević, redovni profesor Pravnog fakulteta Univerziteta Union.
Rezime: Ustavni sud je objavio rešenje o odbacivanju inicijative za pokretanje postupka ocene ustavnosti Zakona o privremenom uređivanju načina isplate penzija. Ovo nemeritorno rešenje neobično je po tome što ga nije donelo osmočlano veće, koje takva rešenja inače donosi, već plenum Suda koji donosi meritorne odluke po okončanju postupka za ocenu ustavnosti osporenog zakona.
Ustavni sud ne spori da pravo na penziju i njenu visinu uređuje sistemski Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju, ali smatra da osporeni zakon ne zalazi u njegovo jurisdikciono polje zato što se bavi umanjenjem penzija radi finansijske održivosti penzijskog sistema.
Ustavni sud ne spori da pravo na penzijsko osiguranje spada u kategoriju ljudskih prava zajemčenih Ustavom, ali da sâmo pravo na penziju ne spada, pošto je Ustav u potpunosti prepustio zakonu uređivanje sadržine tog prava, pa stoga smatra da nije povređeno ustavno načelo da se dostignuti nivo ljudskih prava ne može smanjivati.
Ustavni sud ocenjuje da osporeni zakon ne narušava mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona, ali takav stav zasniva na potvrđenim međunarodnim ugovorima, ali ne i na našem Ustavu.
Ustavni sud ne smatra da je osporeni zakon u suprotnosti sa Evropskom socijalnom poveljom, iako ona obavezuje Srbiju da stepen socijalne sigurnosti održava na zadovoljavajućem nivou i postepeno podiže na viši nivo.
Ustavni sud zaključuje da osporeni zakon ne povređuje načelo zabrane diskriminacije na štetu penzionera kojima su penzije umanjene progresivno, za razliku od zaposlenih u javnom sektoru kojima su drugim zakonom plate umanjene linearno, kao i da diskriminacije nema ni između penzionera kojima jesu i kojima nisu penzije umanjene.
Ustavni sud smatra da penzionerima nije povređeno ustavno pravo na žalbu ili drugo pravno sredstvo time što su penzije umanjene samim zakonom, a ne pojedinačnim aktima zasnovanim na sistemskom zakonu, koje su mogli pobijati žalbom u upravnom postupku i tužbom u upravnom sporu.
Ovaj tekst kritički razmatra stavove iz rešenja Ustavnog suda i ispituje mogućnost obraćanja Evropskom sudu za ljudska prava.
Ključne reči: Ustavni sud, Ustav, zakon, međunarodni ugovor, penzije i njihovo umanjenje, ljudska prava, imovinska prava, diskriminacija, uskraćivanje prava na žalbu i druga pravna sredstva, Evropski sud za ljudska prava.
Utvrđivanje visine samodoprinosa
USTAVNO PRAVO
Utvrđivanje visine samodoprinosa
Visina obaveze po osnovu samodoprinosa mora biti srazmerna visini prihoda ili imovine obveznika samodoprinosa, pa se ne može utvrđivati u jednakom fiksnom iznosu na ostvarene zarade.
Vođenje prekršajnog postupka za prekršaje za koje se može izreći zaštitna mera
USTAVNO PRAVO
Vođenje prekršajnog postupka za prekršaje za koje se može izreći zaštitna mera
Za vođenje prekršajnog postupka za prekršaje za koje se, između ostalog, može izreći zaštitna mera isključivo je nadležan prekršajni sud.
Ustavna žalba – povreda prava na pravično suđenje
USTAVNO PRAVO
Ustavna žalba – povreda prava na pravično suđenje
Sudovi su obavezni da primene pravila postupka izbegavajući i preterani formalizam koji bi ugrozio pravičnost postupka i preteranu fleksibilnost koja bi učinila bezvrednim (ništavim, beznačajnim) proceduralne zahteve predviđene zakonom.
Pravo na naknadu troškova prevoza na rad i sa rada zaposlenih u organima lokalne samouprave
USTAVNO PRAVO
Pravo na naknadu troškova prevoza na rad i sa rada zaposlenih u organima lokalne samouprave
Jedinica lokalne samouprave nije nadležna da svojim opštim aktom uređuje pitanja koja se tiču prava na naknadu troškova prevoza na rad i sa rada zaposlenih, postavljenih i imenovanih lica, pošto se navedeno pravo ostvaruje u skladu sa aktom Vlade RS.
Uslovi za ostvarivanje prava na roditeljski dodatak
USTAVNO PRAVO
Uslovi za ostvarivanje prava na roditeljski dodatak
Propisivanje državljanstva Republike Srbije kao jednog od uslova za ostvarivanje prava na roditeljski dodatak, bilo na strani majke, bilo na strani oca, nije nesaglasno sa Ustavom.
Nadležnost za pokretanje i vođenje prekršajnog postupka
USTAVNO PRAVO
Nadležnost za pokretanje i vođenje prekršajnog postupka
Za pokretanje i vođenje prekršajnog postupka protiv privrednog društva i odgovornog lica u tom pravnom licu, zbog prekršaja iz člana 59. stav 1. tačka 78. i stav 2. Zakona o deviznom poslovanju, nadležan je prekršajni sud.
Vođenje postupka na jeziku nacionalne manjine
USTAVNO PRAVO
Vođenje postupka na jeziku nacionalne manjine
Ne postoji apsolutna obaveza suda kao državnog organa da vodi postupak na manjinskom jeziku, kada kao stranka u postupku učestvuje pripadnik nacionalne manjine.