OGLEDI BOSNA I HERCEGOVINA
UDK: 343.232:656.1(497.6)
KRIVIČNA DJELA PROTIV BEZBJEDNOSTI JAVNOG SAOBRAĆAJA U BOSNI I HERCEGOVINI
(I deo)
* Doc. dr Igor Petković, Pravni fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
Rezime: U Bosni i Hercegovini postoje četiri krivična zakona. Ovako koncipirana složena pravna struktura se zasniva na principu tzv. paralelno-podijeljene zakonodavne nadležnosti. Kada se radi o krivičnim djelima sa blanketnim dispozicijama, brojnost propisa dodatno usložnjava njihovu pravilnu primjenu. Ove specifičnosti posebno su uočljive u pojedinim grupama krivičnih djela. Takva je grupa krivičnih djela čiji zaštitni objekt je bezbjednost javnog saobraćaja. Osnovni zakon u regulisanju ovih pitanja, koji se primjenjuje na cjelokupnoj teritoriji Bosne i Hercegovine, jeste Zakon o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u Bosni i Hercegovini. Pored navedenog, na entitetskom nivou to su Zakon o bezbjednosti saobraćaja na putevima Republike Srpske, kantonalni zakoni (takav je Zakon o uređenju saobraćaja na području Kantona Sarajevo) i entitetski pravilnici.
Zakonodavac u Republici Srpskoj u Glavi XXXI Krivičnog zakonika inkriminisao je djela protiv bezbjednosti javnog saobraćaja. Ova veoma značajna grupa obuhvata pet različitih krivičnih djela. Korišćenjem pravno-dogmatskog metoda u ovom radu ćemo ih razložiti i analizirati, te ukazati na razliku između ovih inkriminacija i saobraćajnih prekršaja. Komparativnim metodom ćemo ukazati i na razliku u odnosu na inkriminacije iz Krivičnog zakona Federacije BiH i Krivičnog zakona Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine.
Praktična primjena zakonskih odredaba koje se odnose na krivična djela kojima se ugrožava bezbjednost javnog saobraćaju nekim slučajevima stvara probleme. Razlog tome su složenost državnog uređenja, zakonodavne nedosljednosti, brojnost zakonskih i podzakonskih propisa i blanketna priroda većine krivičnih djela iz ove grupe. Razlikovanje krivičnog djela i prekršaja od izuzetne je važnosti za pravilnu primjenu norme. Pravilna kvalifikacija uslovljava vrstu organa i postupka koji se vodi, a time i vrstu sankcije.
Ključne riječi: nadležnost, saobraćaj, krivično djelo, opasnost, posljedica, uslovi kažnjivosti.
